ile karşılıksız kazandırmada bulunanın açık iradesinden aksi anlaşılmadıkça, sağlar arası
veya ölüme bağlı tasarruflarla edinilen mallar hakkında bu hüküm uygulanmaz. (TMK md.
250
1. İptal veya Boşanma Hâlinde
TMK md. 254'e göre, evliliğin iptal veya boşanma kararıyla sona erdirilmesi hâlinde, ailenin
ortak kullanımına özgülenmiş ve eşler arasında eşit olarak paylaşma konusu olan konutta
kalmaya ve ev eşyasını kullanmaya hangisinin devam edeceği konusunda eşler anlaşabilirler.
Konutta kalma hakkını elde eden eş, bu hakkın tapu kütüğüne şerh edilmesini isteyebilir.
Eşlerin aile konutunda kimin kalmaya ve ev eşyasını kimin kullanmaya devam edeceği
konusunda anlaşamamaları hâlinde, hakkaniyet gerektiriyorsa hâkim, olayın özelliklerini,
eşlerin ekonomik ve sosyal durumlarını ve varsa çocukların menfaatlerini göz önünde
bulundurarak bu hakka hangisinin sahip olacağına iptal veya boşanma kararıyla birlikte re’sen
karar verir; bu kararında kalma ve kullanma süresini belirleyerek tapu kütüğüne şerhi için tapu
memurluğuna bildirir.
Hâkim aksine karar vermedikçe hak, belirlenen sürenin bitiminde kendiliğinden sona erer.
Ancak, bu süre sona ermeden yararlanan tarafın durumunda değişiklik olması hâlinde, diğer
taraf hâkimden, kararın gözden geçirilmesini isteyebilir.
Eşler konutta kira ile oturuyorlarsa hâkim, gerektiğinde konutta kiracı sıfatı taşımayan eşin
kalmasına karar verebilir. Bu durumda, kiralayanın sözleşmeden doğan haklarını güvenceye
almak için gerekli düzenleme yapılmasına iptal veya boşanma kararıyla birlikte re’sen karar
verilir.
2. Ölüm Halinde
TMK md. 255'e göre, eşlerden birinin ölümü hâlinde, paylaşma konusu olan mallar
arasında ev eşyası veya eşlerin birlikte yaşadıkları konut varsa; sağ kalan eş, bunlar üzerinde
kendisine miras ve paylaşmadan doğan hakkına mahsup edilmek ve yetmezse bir bedel
eklenmek suretiyle mülkiyet hakkı tanınmasını isteyebilir. Haklı sebeplerin varlığı hâlinde sağ
kalan eşin veya ölenin diğer yasal mirasçılardan birinin istemi üzerine, mülkiyet yerine intifa
veya oturma hakkı tanınmasına da karar verilebilir. Sağ kalan eş, miras bırakanın bir meslek
veya sanat icra ettiği ve altsoyundan birinin aynı meslek veya sanatı icra etmesi için gerekli
olan bölümlerde bu hakları kullanamaz. Tarımsal taşınmazlara ilişkin miras hükümleri saklıdır.
Konutta kalma hakkı eşlerin anlaşması veya evliliğin iptal veya boşanma kararıyla sona
erdirilmesi hâlinde söz konusu olduğundan; anlaşma varsa birlikte talep veya sözleşmelerine
veya iptal veya boşanmaya ilişkin kesinleşmiş karar gereğince ilgili taşınmazın tapu kütük
368