-Mecralar
-Menkul inşaat
a. Taşkın İnşaat
Bir arsa üzerinde yapılan inşaatın temeli, balkonu, çatısı vs. komşu arsaya ve onun havasına
tecavüzlü ise TMK 725'e göre iki durum söz konusu olur. Bunlar;
- İnşaat sahibinin taşılan arsa üzerinde bu taşmaya izin veren bir ayni hakkı varsa genel
kural geçerli olmaya devam eder. Yani bina arsanın bütünleyici parçası haline gelir.
- Eğer böyle bir ayni hak söz konusu değilse, tecavüz edilen arsanın sahibi durumu
öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde itiraz ederek taşkın kısmın kaldırılmasını
isteyebilir. Bu süre içinde itiraz edilmemiş ise,
• İnşaatı yapanın iyi niyetli olması
• Durum ve koşulların haklı göstermesi
• Uygun bir bedel ödemesi
Koşulları ile inşaat sahibi taşan kısım için lehine bir ittifak hakkı kurulmasını veya o kısmın
mülkiyetinin kendisine devredilmesini talep edilebilir.
b. Üst Hakkı
İnşaat hakkı olarak da bilinir. Başkasına ait bir arazinin altında ya da üstünde sürekli kalmak
üzere, bir üst irtifakına dayalı olarak inşa edilen yapıların mülkiyeti irtifak hakkı sahibine ait
olur.
Üst irtifakı hakkı ya kişiye ya da taşınmaza bağlı olarak kurulur. Bu hak tapu kütüğüne
bağımsız (müstakil) hak olarak kaydedilmiş ise, tapuda kayıtlı bir taşınmaz gibi işlem görülür.
Gerektiğinde rehnedilebilir ve temlik edilebilir.
c. Mecralar
Su, gaz, elektrik ve benzerlerinin mecraları (geçtikleri yer) işletmenin bulunduğu
taşınmazın dışında olsalar bile, aksine bir düzenleme yoksa o işletmenin eklentisi (teferruatı)
ve işletme malikinin malı sayılır.
Komşuluk hukukunun getirdiği haklar dışında bir taşınmazın böyle bir mecra ile ayni hak
olarak yüklenmesi, ancak bir irtifak hakkı kurulması suretiyle olabilir. İrtifak hakkı, dışarıdan
görülmüyorsa tapu siciline tescille, görülüyorsa noterce düzenlenecek sözleşmeye dayanılarak
mecranın yapılmasıyla doğar. (TMK md. 727)
142