kişiliği bulunmadığından taşınmazı satın alan gerçek veya tüzel kişilerin adları tapu kütüğüne
yazılarak pay oranları gösterilmeden elbirliği halini oluşturan neden (adi şirket) şeklinde tapu
kütüğüne tescil edilir. Elbirliği halinde tescil edilmiş adi şirketin ortaklara şu faydası vardır.
Adi şirket elbirliği halinde ise, ortaklar ancak birbirlerine paylarını temlik edebilmekte üçüncü
bir kişiye pay satışı mümkün olmamaktadır. Bu sayede bir ortak tanımadığı ve istemediği bir
üçüncü kişiyle çalışmak zorunda kalmayacaktır. Ortakların istemi ile adi şirketin paylı mülkiyet
olarak tescili de mümkündür.
c. Mal Ortaklığı
Mal ortaklığı, eşlerin, evlenme merasimi sırasında evlendirme memuruna bildirecekleri
beyanları veya evliliğin devamı sırasında noterde yapacakları sözleşme ile kabul edecekleri
bir mal rejimi sistemidir. Mal ortaklığına giren mallar, elbirliği halinde mülkiyet olarak tapu
kütüğüne tescil edilir. Konu ile ilgili olan TMK'nın 257. maddesi şöyledir: “Eşler, ortaklık
mallarına bölünmemiş bir bütün olarak sahip olurlar. Hiçbir eş, ortaklık payı üzerinde tek
başına tasarruf hakkına sahip değildir.”
Ortak mallarda tasarrufu eşler birlikte yapmak zorundadırlar (TMK md. 263). Eşler birbirlerine
muvafakatname veya vekaletname vererek de ortak mallarda tasarruf yapabilirler.
Bağış sebebi ile iktisap edilmiş olup da mal ortaklığından hariç kalması bağışlayanın arzusu
gereği olan yahut kanunen kişisel mallardan sayılan mallar, ortaklığa dahil edilemez (TMK md.
260).
d. Aile Malları Ortaklığı
TMK'nın 373. maddesine göre, “Hısımlar, kendilerine geçen mirasın tamamı veya bir
bölümüyle ya da ortaya başka mallar koymak suretiyle aralarında bir aile malları ortaklığı
kurabilirler.” Aile malları ortaklığı ancak bir resmi senetle kurulabilir ve tapu kütüğüne (aile
malları ortaklığı) olduğu belirtilmek kaydıyla elbirliği halinde mülkiyet olarak tescil edilir (TMK
md. 379).
3. Elbirliği Mülkiyetinin Hükümleri (77)
Elbirliği mülkiyetinde, ortaklardan hiçbiri diğerinin rızası olmadan mülkiyetin konusu olan
malın tümü veya bir payı üzerinde tasarrufta bulunamaz. Çünkü, ortakların payı fiilen henüz
belli edilmemiştir. Böyle olunca, hangi ortağın payının ne kadar olduğu tapu kütüğünden
anlaşılamamaktadır. TMK'nın 702/2 maddesine göre, aksine bir hüküm olmadıkça elbirliği
(77)
126
G.Ö.DÖRTGÖZ, a.g.e., 2008, s. 171 vd.; H.İbrahim KARAŞAHİN, a.g.e., s.100 vd.