Mülkiyet Hakkının İçeriği, Kapsamı ve Çeşitleri
bulunabilir (TMK md. 688, 857). Buna karşın, payın üçüncü bir kişiye satışı halinde diğer
paydaşların önalım (şufa) hakları vardır (TMK md. 732). Paydaşlardan biri; sahibi bulunduğu
payın tamamını devredebileceği gibi onun bir kısmını da devredebilir. Ancak, mülkiyet devri
dışındaki hakların payın tamamı üzerinde kurulması gerekli olup, kısmi olarak rehin veya intifa
hakkı kurulması mümkün değildir. Örneğin 2/3 pay sahibi bir paydaş, 1/3 payı uhdesinde
tutarak geriye kalan 1/3 payı devredebilir. Ancak payın bölünerek satılabilmesi imkanı bazı
kanunlar (3194 ve 5403 sayılı Kanunlar vb.) ile belirli ölçüde kısıtlanmıştır. Paylı mülkiyetteki
bir payın alacaklılar tarafından haczedilmesi de mümkündür (TMK md. 688/3).
Paydaşların kendi payları üzerinde tasarrufta bulunurken diğer paydaşların haklarını
ihlal etmemeleri gerekir. Örneğin bir paydaşın üçüncü birine geçit hakkı tanıması mümkün
değildir. Çünkü bu hakkın kurulacağı yer üzerinde tüm paydaşların hakkı vardır. Başka bir
ifade ile kabili taksim değildir.
3. Paylı Mülkün Kiraya Verilmesi
Paylı mülkün kiraya verilmesine ilişkin sözleşmenin geçerli olabilmesi için, paylı mülkün
yarısından fazla payına malik olan ve sayı itibariyle de çoğunluğu oluşturan paydaşların birlikte
hareket etmesi gerekir.( Pay ve paydaş çoğunluğu) Yani kira kontratını birlikte imzalamaları
şarttır.
Paydaşlar, müşterek şeyden her birinin yararlanacağı yeri belirlemişlerse (örneğin, üç katlı
bir evin her katı bir paydaşın oturmasına ayrılmışsa) her paydaş kendisine ayrılan kısmı kiraya
verebilir.
Yalnız iki kişi arasında yarı yarıya müşterek olan bir şeyin paydaşlarından birinin kendi
payını diğerine kiralaması halinde sayı ve pay çoğunluğu mümkün olmamakla beraber böyle
bir kira akdi geçerlidir.
Yargıtay bir kararında;”Paylı mülkiyetin konusu bir taşınmazın kiraya verilmesinde pay
çokluğu ve paydaş çokluğu bulunması gereklidir. Sadece bir paydaşla yapılan sözleşme, öbür
paydaşları bağlamaz. Ancak, böyle bir sözleşmeye öbür paydaşların icazet (kabul) vermelerine
engel yoktur.” denilmiştir (Y.13 HD. 7.12.1981 T. 1981/7355 E., 1981/7980 K.).
4. Temliki Tasarruflar
Paydaşlar kendi payları üzerinde diledikleri gibi tasarruf edebilirler. Fakat, paylı mülkü
temlik etmek, onun üzerinde ayni bir hak kurmak ve onun kullanım şeklini değiştirmek için
bütün hissedarların birlikte hareket etmeleri gerekir (TMK md. 692).
Paylı mülkün tamamının satılması, tamamının rehnedilmesi yahut bahçesinden bir
üçüncü kişiye geçit hakkı tanınması bütün hissedarların birlikte hareket etmelerini gerektirir.
117