STUDIES ON THE ORIENTAL SOURCES AND HISTORIOGRAPHY IN ARMENIA (EARLY Ծր․Ամփ․վերջն1 a5 | Page 52

Վերոնշյալ թեմայի ընտրությունը պայմանավորված է գլխավորապես երեք գործոնով: Առաջինը՝ Կարբին, Երևանի լիվայի այլ նահիեների համե- մատությամբ, ունեցել է քանակապես ամենաշատ գյուղերը, որ- տեղ ի թիվս այլ հարցերի, կարևոր է ընդհանուր ժողովրդա- գրական պատկերի ուսումնասիրությունը: Բացի այդ, մեծ է Կարբիին պատկանող Վաղարշապատ գյուղի (օսմաներենում՝ Ուչքիլիսե) ուսումնասիրության արժեքը, որը պայմանավորված է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի դերով: Անշուշտ, այն մեծ ազդեցություն է թողել գյուղի վրա և պատա- հական չէ, որ բնակավայրը 1728 թ. Երևանի լիվայում աչքի է ընկել ամենամեծ սոցիալ-տնտեսական ներուժով: Օսմանյան ընդարձակ հարկամատյանից զատ, գոյություն ունեն Վաղարշապատ գյուղին պատկանող թվով 4 առանձին քաղվածքներ, որոնք պահվում են Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի Կաթողիկոսական դիվանում: Հարկ է նշել, որ դրանցից երկուսը վերաբերում են 1728 թ., ուստի ուշագրավ է վերջինների և բուն ընդարձակ հարկամատյանի տվյալների հա- մադրությունը: Միքայելյան Տիգրան - Mikayelyan Tigran - Микаелян Тигран Դվինի պեղումներից գտնված արաբատառ արձանագրությունները Ինչպես հայնտի է, Դվինը եղել է Արաբական խալիֆա- յության Արմինիա նահանգի կենտրոնը, այստեղ Ը դարից բնա- կություն է հաստատել արաբ և մուսուլման բնակչություն։ Թ դարից քաղաքը, որոշ ընդհատումներով, Շադդադյան ամիրա- ների տիրապետության տակ էր՝ մինչև մոնղոլների կողմից նրա կործանումը (1236 թ․ )։ 52