STUDIES ON THE ORIENTAL SOURCES AND HISTORIOGRAPHY IN ARMENIA (EARLY Ծր․Ամփ․վերջն1 a5

Ղազարյան Էլինա - Kazarian Elina – Казарян Элина Հաֆիզի Աբռուի «Աշխարհագրության» տվյալները Հայաստանի և հայկական բնակավայրերի մասին Այլալեզու հեղինակների պատմագրական երկերի ուսում- նասիրությունը խիստ կարևոր է Հայաստանի՝ տարբեր ժամանա- կափուլերի պատմության առանցքային հարցերի համակողմանի քննության համար: Այս տեսանկյունից արժևորվում են հատ- կապես պարսկագիր հեղինակների աշխատությունները, որոնք մեծամասամբ նախկինում հատուկ ուսումնասիրության առար- կա չեն հանդիսացել: Թիմուրյան ժամանակաշրջանի նշանավոր պալատական պատմագիր Հաֆիզի Աբռուի (Աբդուլլահ իբն Լութֆուլլահ, մահ. 1430 թ. ) «Ջողոգրաֆիա» (Աշխարհա-գրություն) աշխատությունը եզակի սկզբնաղբյուր է տվյալ ժամանակահատվածում Հայաս- տանի և մասնավորապես հայկական բնակավայրերի պատմա- կան և սոցիալ-տնտեսական կյանքի տարբեր կողմերի լուսա- բանման համար: Պատմա-աշխարհագրական բնույթի ստվարա- ծավալ աշխատության հիմքում արաբերեն մեզ անհայտ աշխար- հագրական երկ է, որը Թիմուրյան տերության կառավարիչներից Շահրուխ Միրզայի պատվերով Հաֆիզի Աբռուն նախ թարգմա- նում է պարսկերեն, այնուհետ համալրում և հարստացնում է այն ինչպես իր՝ տարբեր երկրներ, այդ թվում և Հայաստան կա- տարած ճանապարհորդությունների ընթացքում ձեռքբերած, այնպես էլ հավաստի այլ սկզբնաղբյուրների տարաբնույթ տվյալ- ներով: Կարևորելով սկզբնաղբյուրի դերը ԺԴ դարի վերջից ԺԵ դարի առաջին կեսն ընդգրկող ժամանակաշրջանում հայկական որոշ բնակավայրերի և շրջանների պատմության ուսումնասի- րության գործում՝ մեր զեկույցի շրջանակում կներկայաց-նենք նշված աշխատության մեջ Հայաստանին առնչվող պատմական, աշխարհա-գրական և տնտեսական բնույթի արժեքավոր հաղոր- 49

STUDIES ON THE ORIENTAL SOURCES AND HISTORIOGRAPHY IN ARMENIA (EARLY Ծր․Ամփ․վերջն1 a5 | Page 49