STUDIES ON THE ORIENTAL SOURCES AND HISTORIOGRAPHY IN ARMENIA (EARLY Ծր․Ամփ․վերջն1 a5 | Seite 43

շինությունների ավերակներ՝ բնորոշ արաբական շինարվեստին
և այլ նյութեղեն գտածոներ:
Հովհաննիսյան Անուշ - Hovhannisyan Anush –
Ованисян Ануш
Օսմանիզմ թե՞ թյուրքիզմ․ հայեցակարգերի պայքարը «Tarih-i
Osmani Encümeni Mecmuası» պարբերականի էջերում
Թուրքական, արևմտյան, ինչպես նաև ռուս արևելագետ-
ների շրջանում տարածված է այն տեսակետը, թե Աթաթյուրքի
նախաձեռնությամբ ստեղծված Թուրքական պատմագիտական
ընկերությունը, որը ստանձնել էր պատմությունն ուսումնա-
սիրելու և այն նոր տարբերակով ներկայացնելու պարտակա-
նությունը, իրապես հանդես եկավ «նոր պատմական հայեցա-
կարգով»։ Պատմության դասավանդումը Մուսթաֆա Քեմալը նոր
ազգային ինքնության կառուցակազմման կարևոր գրավական-
ներից մեկն էր համարում, ուստի այդ «նոր» հայեցակարգի հիմ-
նադրույթները շարադրվեցին նրա հեղինակած «Թուրքական
պատմության հիմնական ուղղությունները» (“Türk tarihinin ana
hatları”) ուղեցույցային ձեռնարկի էջերում։ Իրականում դեռևս
երիտթուրքերի իշխանության օրոք քննարկման առարկա էին
դարձել այն գաղափարները, որոնք ձևափոխվելով կյանքի կոչ-
վեցին քեմալական շրջանում։
Այս առումով հատուկ ուշադրության է արժանի 1909 թ.
ստեղծված «Օսմանյան պատմական ընկերության» (Tarih-i Osma-
ni Encümeni) գործունեությունը, որն իր արտացոլումն է գտել
«Ընկերության» հրատարակած "Tarih-i Osmani Encümeni Mec-
muası» պարբերականի էջերում։
«Ընկերության» կանոնադրության մեջ նշվում էր, որ այն
հիմնադրվել էր սուլթան Մեհմեդ Ռեշադի հրամանագրով (irade)
և նյութական աջակցությամբ որպես պատմագիտական հանձ-
նաժողով, որի առաքելությունն էր կրթօջախների համար Օս-
43