Raport główne problemy branży paliwowej
Wprowadzanie do obrotu na terenie Polski paliwa z nielegalnego źródła( za jakie należy uznać oferty od podmiotów nie regulujących podatku VAT) powoduje pogorszenie konkurencyjności firm działających legalnie oraz znaczne straty w budżecie państwa. Dokładne sprecyzowanie skali szarej strefy w obrocie paliwami w Polsce jest bardzo trudne.
Piotr Szpakowski dyrektor Biura Zarządzania Ryzykiem Regulacyjnym, PKN ORLEN
Nieprawidłowości w rozliczeniu podatku VAT powodują powstawanie zjawiska szarej strefy
Do głównych problemów branży paliwowej w Polsce można zaliczyć m. in. kwestie związane z rozwojem szarej strefy w obrocie paliwami, wysokie opłaty interchange czy konieczność utrzymywania zapasów obowiązkowych. Zjawisko szarej strefy w obrocie paliwami związane jest przede wszystkim z nieprawidłowościami w rozliczeniu podatku VAT. Stawki opłat interchange w Polsce należą według danych Fundacji Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego do najwyższych w Europie. Zaś w obowiązującej Polityce Energetycznej Polski do 2030 r. przewidziane zostały odpowiednie działania w sektorze ropy naftowej i paliw, które niestety dotychczas tylko w niewielkim zakresie zostały zrealizowane.
Według naszej wiedzy zjawisko szarej strefy w obrocie paliwami związane jest przede wszystkim z nieprawidłowościami w rozliczeniu podatku VAT. Obecnie obowiązujące przepisy prawa podatkowego zakładają rozliczenie podatku od towarów i usług w terminie do 25 dnia następnego po okresie rozliczeniowym, a dodatkowo dla obrotu paliwami dopuszczalne jest kwartalne rozliczenie tego podatku. Mechanizm ten – przy uwzględnieniu gwarancji swobody przepływu towarów oraz ograniczonej kontroli paliw sprowadzanych do Polski z innych państw UE – jest wykorzystany przez podmioty które rejestrują fikcyjne spółki( znikających sprzedawców) i wprowadzają na rynek głównie olej napędowy z pominięciem obowiązku zapłaty podatku VAT od zrealizowanych „ dostaw”. Podmioty takie – zwłaszcza te rozliczające się kwartalnie – są następnie likwidowane przed lub z upływem terminu na złożenie deklaracji VAT oraz uregulowania zobowiązań z tytułu tego podatku. Wprowadzanie do obrotu na terenie Polski paliwa z nielegalnego źródła( za jakie należy uznać oferty od podmiotów nie regulujących podatku VAT) powoduje pogorszenie konkurencyjności firm działających legalnie oraz znaczne straty w budżecie państwa.
Dokładne sprecyzowanie skali szarej strefy w obrocie paliwami w Polsce jest bardzo trudne. Niektórzy eksperci branży oceniają, że ok. 7 % wolumenu paliw w Polsce( ponad 1 mln ton produktów) może pochodzić ze źródeł które swoim działaniem naruszają przepisy dotyczące obrotu paliwami oraz związane z tym obrotem przepisy podatkowe. Według szacunków POPiHN w 2012 roku szara strefa w obrocie paliwami osiągnęła ok. 10 % rynku( głównie w ON), a straty budżetu z tego tytułu wyniosły ponad 3 mld PLN, czyli 10 % deficytu budżetowego.
Fot. PKN Orlen
8
•
Stacja Benzynowa lipiec 2013
Szara strefa dobija małe i średnie przedsiębiorstwa
Bez wątpienia szara strefa odczuwalna jest przede wszystkim przez małe i średnie przedsiębiorstwa zajmujące się uczciwie handlem paliwami co powoduje, że trudno im konkurować z tymi, którzy nie płacą podatków. Konsekwencje zmniejszonej sprzedaży detalicznej są jednak także odczuwalne w segmencie sprzedaży hurtowej paliw. Dokładne zbadanie finansowego czy procentowego wpływu tego właśnie czynnika na wolumeny określonej firmy czy marki jest utrudnione przez inne determinanty jak chociażby pora roku. Koncern aktywnie angażuje się w dyskusję nad problemami branży związanymi z rozwojem szarej strefy, uczestni-