Taøi chính- Ngaân haøng
các tiêu chuẩn an toàn Basel II … Các quy định được mô phỏng theo quy định của EU và các nguyên tắc chủ yếu của Basel đã tạo ra môi trường thuận lợi cho quá trình phát triển của hệ thống NH Hungary
Công tác tái cơ cấu và tư nhân hóa hệ thống NH thành công đã tạo ra mối quan hệ sở hữu rõ ràng và minh bạch cho hầu hết các NH Hungary- một môi trường thuận lợi thúc đẩy sự phát triển. Sau cải cách đến nay, hệ thống NH nắm giữ vai trò thống trị khu vực tài chính Hungary. Tỷ lệ tài sản NH trên GDP vào khoảng 70 % trước khi xảy ra khủng hoảng 2008.
Cấu trúc của tài sản tài chính ở Hungary cũng tương tự như hệ thống NH các nước khác trong khu vực EU- tài sản NH chiếm khoảng 53 % tổng tài sản tài chính và hệ thống NH Hungary đáp ứng tốt yêu cầu tỷ lệ an toàn vốn 8 % theo thông lệ quốc tế.
Quốc gia thứ ba chúng tôi muốn đề cập đến tại khu vực châu Âu là Tây Ban Nha, đất nước đã thực hiện tái cơ cấu ngay trong cuộc khủng hoảng nợ công của Châu Âu hiện nay. Tuy gặp nhiều khó khăn song Tây Ban Nha đã tiến hành tái cơ cấu ngân hàng khá hiệu quả.
Vỡ bong bóng bất động sản được đánh giá là khởi nguồn của khủng hoảng tài chính ở Tây Ban Nha. Từ những năm 1987 đến 2007, thị trường bất động sản ở Tây Ban Nha bắt đầu“ lên cơn sốt”, các nguồn tín dụng đua nhau đầu tư vào bất động sản khiến“ bong bóng” bất động sản bắt đầu phình to. Điều đó đã dẫn đến sự mất cân bằng trong nền kinh tế. Tác động của“ vỡ bong bóng” bất động sản đã khiến cho nền kinh tế của Tây Ban Nha đi vào khủng hoảng. Giá nhà đất đỉnh điểm tăng tới 200 % tại rơi vào giảm sâu. Điều này gây ra hệ lụy cho ngành NH. Hàng loạt tài sản thế chấp bằng bất động sản của doanh nghiệp tư nhân mất giá, không thanh khoản được, khiến nhà đầu tư không trả được nợ, ngân hàng bị ảnh hưởng nặng nề
Biện pháp đầu tiên trong việc tái cơ cấu ngành NH là sáp nhập những ngân hàng yếu kém thông qua một cơ quan trung ương. Tây Ban Nha yêu cầu các NH công khai thông tin tài chính minh bạch, đưa ra các biện pháp cụ thể để làm sạch bảng cân đối kế toán, tăng cường kiểm tra, giám sát các NH, nâng cao chất lượng đội ngũ giám sát và quản lý. Những hoạt động được đặc biệt quan tâm là củng cố đội ngũ kiểm tra, giám sát đảm bảo mang tính chuyên nghiệp cao, được hỗ trợ bởi quy trình giám sát kỹ lưỡng và các hệ thống công nghệ thông tin đầy đủ, kịp thời. Tính độc lập trong quản lý NH, hoạt động khắc phục hậu quả và chế tài xử phạt trong lĩnh vực NH và chứng khoán được tăng cường. Biện pháp thắt chặt tài chính, đặc biệt là cho vay, chỉ chủ yếu tập trung cho vay những doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ, được áp dụng. Cho vay đầu tư bất động sản và phát triển ngành xây dựng được kiểm soát chặt chẽ theo hướng hạn chế. Chỉ tiêu vốn tự có được yêu cầu nâng cao trên 8 %. Huy động vốn trong dân được chú trọng và khích lệ. Tất cả các ngân hàng phải công bố thông tin trong tài khoản hàng năm của họ và phải có xác nhận của kiểm toán viên độc lập. NH yếu kém được yêu cầu sáp nhập phải nộp một kế hoạch tái cơ cấu vốn và có được sự chấp thuận của NHTW. Những biện pháp này có tác dụng nâng cao hiệu quả của NH, giúp cải thiện kinh doanh.
Nhờ tái cơ cấu hiệu quả mà đến nay Tây Ban Nha vẫn chưa cần đến gói cứu trợ từ Ngân hàng châu Âu( ECB)
Bài học kinh nghiệm từ tái cơ cấu ngân hàng của các nước châu Âu cho Việt Nam
Mặc dù các hướng đi để tiến hành tái cơ cấu hệ thống ngân hàng của các quốc gia khác nhau nhưng nhìn chung mỗi hướng đi đều mang lại những hiệu quả nhất định cho nền kinh tế bởi vì chúng phù hợp với tình hình kinh tế vĩ mô đặc thù của từng quốc gia. Tuy nhiên từ bài học kinh nghiệm của các quốc gia trên ta có thể rút ra một số công thức chung để giải được bài toán tái cơ cấu ngân hàng. Đó là:
Tính minh bạch thông tin
Chính Thống đốc Bäckström cho biết ở thời điểm đáy của cuộc khủng hoảng Thụy Điển có thể che giấu thông tin về các khoản lỗ của các ngân hàng và để cho các AMC thanh lý dần dần nhằm tránh gây sốc cho thị trường. Tuy nhiên Riksbank đã quyết định công bố toàn bộ thông tin về tài sản và nợ xấu, điều này vừa giúp giảm bớt bất ổn của hệ thống vừa giúp chính phủ nhìn rõ các rủi ro và chuẩn bị nguồn lực đủ lớn đủ để hoàn thành kế hoạch giải cứu. Việc yêu cầu các NH thua lỗ mở sổ sách cũng giúp Thụy Điển dễ dàng bắt các chủ NH hiện hữu chấp nhận lỗ và mất quyền kiểm soát ngân hàng( bị quốc hữu hóa). Đảng cầm quyền và phe đối lập đạt được đồng thuận về phương án giải quyết phần nào cũng nhờ sự minh bạch này.
Nguồn lực cho công cuộc giải cứu / cải tổ phải đủ mạnh.
Nguồn lực ở đây không chỉ dừng ở nguồn tài chính để tái cấp vốn và bảo đảm toàn bộ mà còn là cơ chế và thẩm quyển của những cá nhân và đơn vị trực tiếp tham gia vào quá trình giải cứu. Cụ thể các AMC của Thụy Điển đã được chính phủ cam kết cung cấp mức vốn lên đến 24 tỉ krona, tương đương với ngân sách quốc phòng trong một năm. Chi phí để giải quyết nợ xấu của Thụy Điển chiếm 4 % GDP. Chỉ có những quốc gia có tiềm lực tài chính đủ mạnh mới có thể sử dụng biện pháp này một cách hiệu quả nhất, và nó cũng sẽ là rào cản cho các quốc gia có tiềm lực tài chính hạn chế
Không sử dụng các nguồn lực từ chính phủ, Hungary chọn hướng sử dụng nguồn lực từ các nhà đầu tư nước ngoài. Mặc dù nguồn lực tài chính của các nhà đầu tư nước ngoài là dồi dào, vững chắc nhưng nếu quá lạm dụng nó sẽ dẫn đến việc chính phủ dễ bị mất kiểm soát được hệ thống NHTM sau tái cơ cấu do hiện tượng“ ngoại hóa” các NHTM trong nước.
Giải quyết các vấn đề của hệ thống ngân hàng phải nằm trong tổng thể một gói chính sách vĩ mô đúng đắn có tầm nhìn.
Thụy Điển đã không thể thoát Baûn tin SCUE. 15