Avrupa
ile Afrika arasında
önemli bir geçiş yolu
olan İspanya, günümüzde geleneksel ve
modern yaşam tarzlarını bir arada bulunduran önemli bir turizm ülkesi olduğu kadar, tarihi kimliğiyle de ön plana çıkan bir
ülkedir.
İspanya topraklarında ilk egemenlik kuranlar, tarihte denizci olma özelliği gösteren Fenikelilerdir. Daha sonra bölgeye
Yunanlılar, Kartacalılar ve Romalılar egemen olmuşlardır. Hatta Müslüman olan
Endülüs Emevileri de bu topraklara uzun
süre hakim olmuşlardır. Bölgede birçok
farklı kültürün egemenlik kurması ve İspanyanın köklü geçmişi bu topraklarda
kültürel bir zenginliğin oluşmasını beraberinde getirmiştir.
İspanyollar 16 ve 17’nci yüzyıllarda dünyanın en gelişmiş donanmasına sahiptiler. İspanyol Armadası denilen bu güçlü
donanmaları ile coğrafi keşiflere öncülük
etmişlerdir. Yeni Dünya denilen Amerikan
kıtasında ilk sömürge kolonileri İspanyollar tarafından kurulmuştur. Günümüzde
dünyanın en büyük 10 ekonomisinden biri
olan İspanya, anayasal monarşi ile yönetilmektedir. Nüfusun tamamına yakını ise
Katolik Hıristiyanlardan oluşmaktadır.
Kültürel ve coğrafik çeşitliliğiyle insanı
etkisi altına alan İspanya, özgün flamenko dansı ve boğa güreşlerinin ötesinde tarihi ve tabii cazibeleriyle ziyaretçileri mest
eder. Akdeniz, Kuzey Atlantik Okyanusu
ve Biscay Körfezi boyunca uzanan binlerce kilometrelik sahili ve yılın çok büyük
bir bölümünün güneşli geçmesi, turistlerin İspanya plajlarına akın etmesini sağlar.
İspanyol Mutfağı
Yüzlerce yılın birikimleriyle oluşmuş İspanyol mutfağına kimlerin katkısı olmamış ki… Fenikeliler, Yunanlılar, Romalılar
sonra Müslüman Araplar yemek kültürlerini bu eşsiz Akdeniz mutfağıyla harmanlayarak yeni tatların oluşmasına katkıda
bulunmuşlar.
İspanya’nın zengin mutfak kültürü, ülkenin coğrafi konumu ve tarihi geçmişinden
etkilenmesi sonucunda ortaya çıkmıştır.
İspanyolların yemek kültürlerine baktığımızda, sık aralıklarla fakat az az yediklerini görürüz. Alan olarak geniş bir ülke
olan İspanya’nın yemek çeşitleri bölgelere göre değişse de yemek adetleri genel
olarak her yerde aynıdır. Kuzey kısmında
et ve balıkla yapılan lezzetli börekler, Asturias bölgesinde fabada adını verdikleri
fasulye yemekleri, Basque bölgesinde bir-
birinden lezzetli balık yemekleri, Katalan
yöresinde ise meyvelerle hazırlanan balık
ve et yemekleri ülkenin nefis mutfağı hakkında bize oldukça bilgi verir.
İspanya bilindiği gibi büyük bir ülke ve yemekleri de bölgelere göre farklılık gösterebiliyor. Örneğin, kıyı kesimlerde deniz ürünleri, iç kesimlerde daha çok buğday, pirinç gibi baklagiller yaygın. Ama yemek adetleri genellikle ülkenin tümünde
benzer özellikler göstermektedir. Günümüz İspanyol mutfağı, ülkenin coğrafi konumu, zengin tarihi ve çağlar boyunca yaşadığı savaşlar, keşifler, göçler sonucunda oluşmuş zengin bir yemek kültürünü
yansıtmaktadır.
Tarihte İspanya zengin madenleri ve verimli toprakları nedeniyle çeşitli istilalara uğramıştır. Önce Fenikeliler ve Yunanlılar gelmiş, daha sonra da Romalılar istila etmiştir. Daha sonra Afrika’nın kuzeyinden gelen Araplar kendi yemek adetlerini,
pişirme tekniklerini de getirmişler; zengin
İspanyol kültürüne İslam dini ve sanatıyla birlikte Orta Doğu yemek kültürünü de
katmışlardır. Orta çağdan sonra Osmanlı etkisine giren Akdeniz’de tutunamayan
İspanyollar, denizcilikteki üstünlükleri sayesinde Cebelitarık’ı geçerek okyanusa
OCAK 2014
DUNYAMUTFAGI 3
69
10.01.2014 09:24