DÜNYA MUTFAĞI
İspanya
bilindiği gibi büyük bir
ülke ve yemekleri de
bölgelere göre farklılık gösterebiliyor. Örneğin,
kıyı kesimlerde deniz ürünleri, iç kesimlerde daha
çok buğday, pirinç gibi baklagiller yaygın. Ama
yemek adetleri genellikle ülkenin tümünde benzer
özellikler göstermektedir. Günümüz İspanyol
mutfağı, ülkenin coğrafi konumu, zengin tarihi ve
çağlar boyunca yaşadığı savaşlar, keşifler, göçler
sonucunda oluşmuş zengin bir yemek kültürünü
yansıtmaktadır.
açılmışlar, Amerika kıtasının özellikle orta
ve güneyini istila etmişlerdir. Bu süreçte,
o tarihe kadar Avrupa’da bilinmeyen domates, mısır, patates, kırmızıbiber, kabak,
çeşitli fasulye türleri, vanilya ve çikolata gibi ürünleri getirerek Avrupa’ya tanıtmışlardır. Böylece İspanyolların yeni dünya arayışları hem Avrupa ürün yelpazesini
geliştirmiş, hem de İspanyol yemek kültürünün Orta Amerika ülkelerine taşınmasına neden olmuştur.
Yemek Yeme Adetleri
İspanyol yaşam tarzı içinde oluşan İspanyol yemek kültürü, Akdeniz tarzı beslenmeyi en iyi yansıtacak şekilde, sık aralıklarla ancak azar azar yemeğe dayanmaktadır. İspanyollar sabahın erken saatlerinde yaptıkları hafif bir kahvaltıyla güne
başlarlar. Daha sonra saat 11’de ikinci bir
kahvaltı, saat 13’de tapas denen küçük
meze ve kanepeler, saat 2-3 arasında öğle
yemeği, akşamüstü çay ve bisküvi. Daha
70
DUNYAMUTFAGI 4
sonra tekrar tapas ve de geç saatlerde bol
sohbetli uzun akşam yemekleri…
İspanya’nın Akdeniz iklimi olan yörelerinde narenciye, incir, üzüm ve zeytin bol
miktarda yetiştirilir. Daha iç kısımlarda
buğday, sulak arazilerde pirinç ve de kıyılarda çeşitli deniz ürünleri ve balık vardır.
Bu ürünler toplumun yemek adetlerini biçimlendirir. İspanya alan olarak büyük bir
ülkedir. Bu sebeple hazırlanan yemekler o
bölgenin ürünlerine göre farklılaşır. Ama
yemek adetleri genellikle ülkenin her yerinde aynıdır.
Kuzey Batıda yer alan Galiçya bölgesinde
et ve balıkla yapılan küçük börekler; Asturias bölgesinde fabada adı verilen meşhur
fasulye yemekleri, Bask bölgesinde balık çorbası ve çeşitli balık yemekleri; Katalan yöresinde meyvelerle birlikte hazırlanan balık ve et yemekleri İspanyol mutfağını zenginleştiren farklı lezzet ve renk-
leri yansıtmaktadır. İspanyol mutfağı dendiğinde aklımıza önce Paella gelmektedir.
Valensiya yöresinin bu çok meşhur yemeği neredeyse İspanyol mutfağına damgasını vurmuştur. Paella; tavuk eti, balıklar
ve deniz ürünleri ile pişirilen son derece
lezzetli bir pilav yemeğidir. Paella, tarih
içinde İspanya’yı işgal etmiş olan Romalılar ve Arapların yemek kültürünü birleştiren bir yemek olarak tanımlanır.
Gaspacho
İspanyol mutfağında sık sık tüketilen ve
bir tür soğuk çorba olan gaspacho, özellikle Andaluciada yaygındır. “Islatılmış ekmek” anlamındaki Arapça bir sözcükten
türetilen adı, aynı zamanda da tarih boyunca Araplarla olan etkileşimin bir göstergesidir. En sık yapılan gazpacho yemeği domates, sirke, sarmısak, zeytinyağı, ekmek içi, soğan, salatalık ile yeşil biberin pişirilmemiş ve ekmek kırıntılarıyla
koyulaştırılmış karışımından oluşur. Yağ-
OCAK 2014
10.01.2014 09:24