aspekte për të cilat ai mezi arrin të adoptohet, BIG DATA dhe
modeli i mësimdhënies. Është sakaq siç dhe përmendëm e ditur
që përgjithësisht universitetet nuk janë të ekspozuara ndaj
fenomeneve sociale, ajo ngjan më shumë si një oaz dijesh, por
që nuk ka asnjë tangent të dhënash njerëzore rreth rëndësisë
që kanë këto të dhëna në realitetin jashtë këtij universiteti dhe
tjetra që ka të bëjë me mungesën e interaktivitetit, modelin
tradicionale me lektorin dhe projektin në qëndër kur në fakt
duhet të ishte e kundërta, duhet të ishte studenti në qëndër (ai
nuk është më një qënie që i duhet mëshuar detyrimi fëminor
që të rrijë në klasë) dhe për më tepër e gjithë përpjekja duhet
të bëhet që të zgjohet imagjinata, duhet gjetur mundësi që
informacioni të jetë i përditësuar, të ngjallë interes të ketë
inteaktivitet, të jetë një problem i cili prek shoqërinë në tërësinë
më të ethshme dhe të skajshme të mundshme dhe jo detyrat e
klasës së pedagogë. Duhet të mësojmë pedagogët dhe lektorët
tanë që një student nuk është një papërgjegjshmëri sociale,
është sakaq një pjesë e konstruktit të saj.
Adresimi konkret në këto raste është shumë i thjeshtë. Modelet
nuk mungojnë, por normalisht për të bërë këtë propozim duhet
të kihet parasysh që në këtë mes ka shumë palë interesi që
dashur (dhe me shumë dashni) u intereson që gjendja të mbetet
kështu. Këtu mund të indentifikoj profesorët apo punonjësit e
arsimit që harrojnë që në institucione arsimore të larta mësohet
dhe jo ruhet, dhe s’dinë të përdorin sikurse një email të thjeshtë
e jo më të përshtaten me kushtet e reja të të mësuarit ku video,
programimi, desajni (informacioni i rrjedhshëm ndryshe) janë
pjesë e një klase që i gllabëron kësi lloj informacioni në kohën
e lirë (mungesa e BIG DATA). Dhe pala tjetër, ata që botojnë
libra, autorë dhe shtypshkronja të cilëve për fatin e tyre të mirë
që gëzojnë një situatë oligopoli, nuk do të pranonin kurrsesi
që të ekzistonte libri digjital, i cili është shumë më i mirë në
konsum (për natyrën e tij për të mbajtur video, interaktivitete
të ndryshme si lojra për të zgjidhur ushtrimet, hyperlink etj
etj ashtu sikurse prej faktit që studentët janë konsumatorë të
paparë të internetit dhe mjediseve virtuale) dhe i lirë. Një rast
konkret është një projekt pilot në Slovaki ku një shkollë me leje
të Ministrisë së Arsimit programoi/botoi dy libra për arsimin
e mesëm; një për gjuhën dhe një për fizikën. Rezultati është i
jashtëzakonshëm dhe mund ta kuptoni që një student aty e gjen
veten të mahnitur dhe njëkohësisht të palodhur nga gllabërimi i
informacionit që merr. Por këto kërkojnë sipërmarrje të vërteta,
kërkojnë vullnetin e institucioneve përgjegjëse për të lejuar një
projekt të tillë, pilot, për të bërë të mundur zhvillimin me hapat
e duhur të edukimit në Shqipëri, për të bërë vendin tonë një
shembull, sepse kemi mundësinë, asnjë tjetër nuk e ka bërë më
parë. Dhe është mirë të jesh i pari.
Marin Nikolli