BÖLÜM 4.3 • 46,XX CİNSİYET GELİŞİM BOZUKLUKLARI
Tablo 3. Enzim aktivitelerine göre 21 hidroksilaz gen
mutasyonları
Enzim
aktivitesi
Hastalığın
seyri
%0
Ağır (Klasik)
Mutasyon
Gen delesyonu, büyük gen
dönüşümü, 3. ekzonda 8
bp’lik delesyon, ekzon 6
cluster mut., F306+t, Q318X,
R356V
%1
A/C 659 G (İntron 2
ayıklanma [splicing] bölge
mutasyonu) (IVS2)
%1-11
I172N
%20-50
Orta (Non
klasik)
P30L, V281L, P453S
bir yolla da dihidrotestosterona (DHT) dönüşür (5).
Arka kapı yolağı 17OHP’nin 5α pregnane-17α-o1-3,
20-diona dönüşüm için 5 α-redüksiyonunu içerir. Bunun sonucu büyük oranda androstenediol oluşumudur ki, androstenediol 3α-redüksiyon için DHT’a dönüşümde substrat rolü oynar (Şekil 3). Fetal yaşamda
17OHP’nin birikmesine yol açan CYP21A2, CYP11B2
veya p450 oksidoredüktaz (POR) mutasyonları hep bu
kil 2. Virilizasyon Skorlamas
Evre
Fenotip
Evre
0
III
I
IV
II
Fenotip
V
PRADER SKORLAMASI
Şekil 2. Virilizasyon skorlaması.
99
arka yolağı kullanarak DHT düzeyinde artışa neden
olur (6).
Klasik 21-OHD eksikliğinde CYP21 geninin her iki
allelinde de ağır mutasyonlar vardır. Tablo 3’te enzim
aktivitelerine göre 21 hidroksilaz gen mutasyonları
verilmiştir. Enzim aktivitesi %1’den az olan olgularda
hastalığın seyri ağırdır. Tuz kaybı bulguları ile sonuçlanır. Enzim aktivitesinin derecesi %1–11 arasında olan
olgularda aldosteron sentezlenebilir ve basit virilizan
tip ortaya çıkar (7). Bu olgular normal koşullarda tuz
kaybı bulguları göstermezler ancak araya giren stres
durumlarında sürrenal kriz riski ile karşı karşıyadırlar. Nonklasik formlu hastalarda ise her iki allelde iki
hafif mutasyon veya bir allelde ağır ve diğerinde hafif
mutasyon taşımaktadır. Bu tip hastalar “bileşik heterozigot” olarak tanımlanırlar. Enzim eksikliğinin derecesi
%20-50 arasındadır (7). Günümüze kadar 100’den fazla
mutasyon tanımlanmıştır (8). Tablo 2’de enzim aktivitesine göre en sık görülen CYP21 gen mutasyonları
gösterilmiştir.
Klinik bulgular
Kuşkulu genitalya klasik formd