98
BÖLÜM 4 • NORMAL CİNSİYET GELİŞİMİ VE CİNSİYET GELİŞİM BOZUKLUKLARI
Tablo 2. Virilizan konjenital adrenal hiperplazide klinik bulgular
Enzim Tipi
Defektif
gen
Kromozom İnsidans
İlk
bulgu
Kuşkulu
genitalya
Yüksek
metabolit
Diğer
bulgular
21-hidroksilaz
eksikliği
CYP21
6p21.3
1:15000
Akut adrenal
kriz
Dişi fetusta
17OHP
-
11β-hidroksilaz
eksikliği
CYP11B1
8q24.3
1.100000
Akut adrenal
kriz
Dişi fetusta
DOC,
11-deoksikortizol
Hipertansiyon
3β-hidroksilaz
eksikliği
HSD3B2
1p13.1
Nadir
Akut adrenal
kriz
Her iki
cinsiyette de
DHEA,
17Δ5pregnenolon
Adolesanda
PKOS
POR eksikliği
POR
7q11.2
Nadir
Değişken
Her iki
cinsiyette de
17OHP
İskelet
bulguları±
Plasental
aromataz
eksikliği
Aromataz
15q21.1
Nadir
Virilizasyon
Dişi fetusta
Testosteron
androstenedion
Maternal
virilizasyon
lığın klinik bulgularına glukokortikoid ve mineralokortikoidlerin değişik derecelerdeki eksikliği ve androjen
fazlalığı neden olur. Enzim eksikliğinin derecesi klinik
tablonun şiddetini belirler. Tablo 2’de konjenital adrenal hiperplazinin klinik bulguları verilmiştir.
21-hidroksilaz eksikliği
En sık görülen tiptir. Olguların %90-95’ini oluşturur.
Bu enzimin geni (CYP21A2) HLA sınıf 3 bölgesinde
�ekil 1. Steroid hormon sentez emas�
Şekil 1. Steroid hormon sentez şeması.
6p21.3’de bulunur (3). Etnik kökene göre insidansı
1:5000 ile 1:15 000 arasında değişmektedir (4). Bu enzimin eksikliğinde zona fasikülatada glukokortikoid
sentezinde 17-hidroksiprogesteron (17OHP) 11-deoksikortizole, zona glomerülozada ise progesteron deoksikortikosterona dönüşemez (Şekil 1). Artan metabolit
17-OHP, DHEA, DHEAS ve androstenediona dönüşür. Bunun sonucu artan androjen 46,XX dişi fetusta
genital köprüde virilizasyona yol açar (Şekil 2). Ayrıca
17OHP arka kapı yolağı olarak isimlendirilen farklı