KISIM XXXII Kemik ve Eklem Hastalıkları
Ünite 1
ORTOPEDİK PROBLEMLER
Bölüm 664
Büyüme ve Gelişme
Lawrence Wells, Kriti Sehgal ve John P. Dormans
Çeviri: Op. Dr. Serhat Mutlu
Çocuklardaki büyüme modelleri ve gelişme tek bir çocuk için
özgündür. İstatiksel olarak, herhangi bir ölçümde popülasyonun %95’i normal olarak tanımlanmakta ve ortalama 2 standart
sapma mevcuttur.
Bölüm 665
Çocuğun Değerlendirilmesi
Lawrence Wells, Kriti Sehgal ve John P. Dormans
Çeviri: Op. Dr. Serhat Mutlu
Ortopedik bir problemi olan çocuğun değerlendirilmesinde ayrıntılı bir öykü ve tam bir fizik muayene çok önemlidir. Özellikle bebeklerde ve küçük çocuklarda, çocuğun ailesi ve tanıdıkları önemli
bilgi kaynaklarıdır. Klinik tanıyı desteklemek için uygun radyolojik görüntüleme ve bazen laboratuvar testleri gerekli olabilir.
ÖYKÜ
Kapsamlı bir öykü prenatal, perinatal ve postnatal dönemleri
hakkında ayrıntılı bilgi içermelidir. Prenatal hikaye annenin sağlık sorunlarını içermelidir: sigara içimi, prenatal vitamin kullanımı, yasadışı ilaç veya uyuşturucu madde kullanımı, diyabet,
rubella ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar. Çocuğun prenatal
ve perinatal öyküsü gebelik süresini, doğum sancısının süresini, doğum sancısının tipini (indüklenmiş veya spontan), doğum
şeklini, doğumda herhangi bir fetal distres bulgusunu, doğumu
takiben oksijen gereksinimlerini, doğum boyu ve kilosunu, Apgar skorunu, doğduğundaki kas tonusunu, beslenme öyküsünü
ve hastanede yatış süresini içermelidir. Büyük bebeklerde ve küçük çocuklarda postür, hareket, beceri, sosyal aktivite ve konuşma açısından gelişimsel yapıtaşlarının değerlendirilmesi önemlidir. Eklem, kas, appendiküler veya aksiyel iskelet şikayetleri
için spesifik ortopedik sorulara odaklanılmalıdır. Bu bölgelerdeki ağrı veya diğer belirtilere ilişkin bilgileri ortaya çıkarmalıdır
(Tablo 665-1). Aile öyküsü kalıtsal hastalıklar açısından ipuçları
verebilir. Bu, ayrıca çocuğun ilerideki gelişim beklentilerini tahmin edilebilir ve gerekli müdahalelere izin verebilir.
FİZİK MUAYENE
Ortopedik fizik muayene kapsamlı bir nörolojik muayene ile
birlikte kas-iskelet sisteminin ayrıntılı incelenmesini içerir. Kasiskelet sisteminin incelenmesi gözlem, palpasyon, eklemin hareket yeteneğinin değerlendirilmesi, stabilite ve duruşu içerir.
Temel nörolojik inceleme sensöriyel muayene, motor fonksiyon
ve refleks muayenesini içerir. Ortopedik fizik muayene eklemin
hareket açıklığı, dizilimi ve stabilitesi hakkında temel anatomi
bilgisi gerektirir. Birçok kas-iskelet bozuklukları sadece fizik
muayene ve hikaye ile teşhis edilebilir. Erişkinlerde yararlı olan
bir tarama aracı şimdilerde çocuklar için düzenlenip geliştirildi, çocuğun duruş, kollar, bacaklar, omurga testi Şekil 665-1
(pGALS: Pediatrik Gait, Arms, Legs, Spine).
Gözlem
Çocuğun ilk muayenesi inspeksiyon ile başlar. Klinisyen gözlem esnasında Tablo 665-2’de listelenen kılavuzu kullanmalıdır.
Palpasyon
Palpasyon, ilgili bölgenin lokal sıcaklık artışı, hassasiyet; şişlik
veya kitle, spastisite veya kontraktür, kemik ve eklem deformitesini; ekstremitelerin anatomik aksını ve uzunluklarının değerlendirmesini içermelidir.
Kontraktürler konjenital veya edinsel nedenlerle ortaya çıkan hareket kaybıdır ve periartiküler yumuşak doku fibrozisi
veya eklemi çaprazlayan kasların tutulumu sonucu oluşmaktadır. Konjenital kontraktürler artrogripoziste yaygındır (Bölüm
674). Spastisite hiperrefleksi ile ilişkili kas tonusunda anormal
artışr ve serebral palside yaygındır.
Deformite konjenital veya edinsel nedenlerle oluşan kemik
veya eklemdeki anormal sabit şekil veya pozisyondur. Klinik muayene ile deformitenin tipini, lokalizasyonunu ve deformitenin
derecesini değerlendirmek önemlidir. Ayrıca deformitenin sabit
mi yoksa pasif veya aktif olarak düzeltilebildiğinin değerlendirilmesi, deformiteyle ilişkili kas spazmının, hassasiyetin ve hareketle ağrının varlığının değerlendirilmesi de önemlidir. Deformitenin
sınıflandırması deformitenin bulunduğu plana bağlıdır: varus
(orta hattan uzak) veya valgus (orta hatta doğru açı yapması) (koronal plan) veya rekurvatum veya fleksiyon deformitesi (sagittal
plan). Aksiyel planda ise özellikle vertebrada, skolyoz, kifoz, hiperlordoz ve kifoskolyoz deformiteleri tanımlanabilir.
Eklem Hareket Açıklığı
Eklemin aktif ve pasif hareketi değerlendirilmeli, kayıt edilmeli
ve karşı taraf ile karşılaştırılmalıdır. Objektif değerlendirme için
gonyometre ile ölçüm yapılmalı ve kayıt edilmelidir.
Eklem hareket yönü terminolojisi:
Abduksiyon: Orta hattan uzaklaştıran hareket
Adduksiyon: Orta çizgiye yaklaştıran hareket
Fleksiyon: Başlangıç pozisyonundan eğilme hareketi
Ekstansiyon: Eğilme hareketinden başlangıç pozisyonuna gelme
hareketi
Supinasyon: Ön kolu avuç içi yüze bakacak şekilde çevirmek
Pronasyon: Ön kolu avuç içi yere bakacak şekilde çevirmek
İnversiyon: Arka ayağı içe doğru çevirmek
Eversiyon: Arka ayağı dışa doğru çevirmek
İnternal rotasyon: Gövdenin ekseni yönünde içe doğru dönmek
Eksternal rotasyon: Gövdeni ekseni yönünde dışa doğru dönmek
Yürüyüş Değerlendirilmesi
Çocuklar genellikle 8-16 ay arasında yürümeye başlarlar. Erken
amblasyon geniş tabanlı duruş ile kısa adım uzunluğu, hızlı bir
2331