5
5
Danışman’ dan
Merhaba değerli arkadaşlar,
Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Bilimsel Araştırma Kulübü tarafından yayınlanan MUTFak dergimizin ikinci sayısında sizlerle birlikte olmaktan mutluluk duyuyoruz. Üniversite öğrencilik yıllarımdan beri ÖBAK ortamında çalışmak benim için inanılmaz keyif verici olmuştur. Bu fakültede de iki yıldır faaliyet göstermekte olan ÖBAK kulübümüzün iki yılda kısa ancak özlü bir geçmişe sahip olduğunu gurur duyarak izlemek benim için bu fakültedeki en keyifli faaliyet oldu.
Kulübümüz daha ilk yılında birçok toplantı, makale kulübü ve seminer düzenledi. Geçtiğimiz yaz fakültemiz öğrencilerinin ilgi duydukları anabilim dallarında bilimsel araştırmalara katılmaları veya klinik tecrübelerini geliştirmelerini amaçlayan ve tüm ülkeye örnek olacak bir yaz stajı programı düzenlendi. Bir çok arkadaşımız da bireysel başvuruları ile geçtiğimiz yaz yurt dışında çok prestijli üniversitelerde staj yaparak bilimsel tecrübelerini arttırma imkanı buldular. Böylece herkes mutfağa girip bir şekilde bilimin üretilmesine ve olgunlaştırılmasına bir şekilde katkıda bulundu. Bu süreç hakkında bilgisini geliştirdi, bu tecrübe sayesinde hem okuduğunu daha verimli eleştirip yorumlayacak hem de kendi araştırmalarını tasarlarken daha kapsamlı düşünecek olgunluğunu arttırma fırsatı buldu.
Gerek makale kulüplerimizde gerek geleneksel çarşamba toplantılarımızdaki sunumlarda katılımcı kulüp üyelerinin konuya eleştirel yaklaşımları, bilgiyi sorgulama alışkanlıklarını gözleme fırsatım oldu ve bu ekibin performansı beni gerçekten çok etkiledi. Zira memleketimizde her ne kadar bilimsel ve ezbercilikten uzak eğitim verildiği ilkokuldan beri iddia edilse de bunun ilkokuldan üniversiteye kadar gerçeğe aykırı bir iddia olduğu konusunda çoğumuzun hemfikir olduğu kanaatindeyim. Ancak bu fakültede verilen eğitimin memleket ortalamasının üzerinde bir bilgiyi sorgulama alışkanlığına ve kültürüne yönlendirdiğini görmek beni çok mutlu etti. Bu fakültenin hocalarının bu konuda kesinlikle yüksek bir saygıyı hak ettiklerine inanmaktayım. Benim öğrenciliğimde bizim 20 küsür yıllık ÖBAK geleneği olan kulübümüzde( takdir edersiniz ki deniz ve okyanuslar gibi yeterince uzun ömürlü olan bütün toplulukların da gel gitleri olur) bu düşünce biçimini yeniden ayağa kaldırabilmek için yıllarını harcayan bir ekibin üyesi olarak burada bunu hazır görmek beni çok mutlu etmişti, artık kanıksadım.
Takdir edersiniz ki bilimsel bilginin iki özelliği çok önemlidir. Birincisi bu bilginin esasında eleştirilerin ürünü olmasıdır. Bir bir hipotez kurarız daha sonra yaptığımız deneysel veya gözlemsel araştırmaların temel dizaynı bu hipotezi çürütmeye yönelik sınayacak nitelikte yapılır. Bizim bütün bu hırpalamalarımızdan ve deneylerimizden çıkan bu bilgi insanlığa ulaşabilmek için yayınlanmak zorundadır. Hepimizin bildiği gibi, söz uçar yazı kalır. Dolayısı ile bunu yazmak zorundayız. Hakemli bir dergiye bu araştırma verilerini gönderdiğimizde bizim bıraktığımız yerden hakemler bu hipotezi sınamaya devam ederler, eğer bu bilgi bu sınamaya da dayanırsa artık insanlığa sunulmaya layık hale gelmiştir. Ancak esasında bu noktada sınama işleminin bitmesi doğru olmaz zira bu okuduğumuz bir kutsal metin değil, hepimiz gibi sıradan insanların bilgi ve düşünceleridir. Okuyucu olarak biz de okurken bu bilgilerin edinilme yöntemini sorgulamak ve sonucu kendi bilgimize göre değerlendirmek zorundayız. Literatüre baktığımız zaman randomize kontrollü çalışmalar kadar hassas tasarlanan ve sonuçları tedaviyi doğrudan etkileyen araştırmalar ile ilgili makalelerde bile sıklıkla birçok metodolojik problemlere rastlanabildiğini izleyebilmekteyiz.( 1-3) Bu noktada en önemli bakılacak özelliklerden biri yazarın hipotezin aksini gösterecek sonuçlara ulaşmak için yeteri kadar güçlü çaba sarf edip etmediğini değerlendirmektir. Eğer kontrol grupları yeteri kadar hipoteze meydan okuyucu nitelikte değilse zaten iddia edilen bilginin güvenirliği sınırlı olacaktır. Bu son değerlendirmeden geçen bilgi hala rüştünü tam olarak ispatlamış sayılmaz esasında. Zira bu bilginin son bir sınav olarak farklı ekipler tarafından yeniden sınandığı zaman da aynı sonucu vermesi gerekmektedir. Eğer