Sadikarijo poruszył kwestię współpracy i zauważył, że ważne jest znalezienie „starszego brata, który weźmie nas pod skrzydła”, takiego jak społeczność żydowska w Bułgarii w sprawie, którą reprezentuje. „Ale tego starszego brata trzeba mieć u siebie, w domu” – odparł Gebert, podkreślając uniwersalne podejście do mówienia o wyzwaniach, przed którymi stoją społeczności mniejszościowe. „Jednym z błędów, które często popełniamy jako grupy mniejszościowe, jest to, że próbujemy zwrócić uwagę na nasze, skądinąd słuszne żądania, podkreślając, jak bardzo krzywdzi nas to, że żądania te nie są spełniane. (...) Ale jeśli uda nam się udowodnić [drugiej stronie], że tak naprawdę krzywdzą sami siebie, to już będzie skuteczniejsze” – wyjaśnił. Dr Barsch mówił o uniwersalnym projektowaniu podejść do uczenia się dla różnych grup oraz o podejściu opartym na współautorstwie w tworzeniu narracji. „Jeśli więc mówimy o dobrych czy najlepszych praktykach, to najlepszą praktyką jest wykorzystanie różnorodności” – podsumował.
Podczas dyskusji poruszono zagadnienie głosu społeczeństwa obywatelskiego w Macedonii Północnej w kwestii historii macedońskich Żydów, uniwersalizacji pamięci o Holokauście do tego stopnia, że dochodzi do jej instrumentalnego traktowania, znaczenia włączenia przedstawicieli mniejszości w opowiadanie ich historii, a także mechanizmów zbiorowego zapominania.∎
Zdjęcie: prof. dr Sebastian Barsch.