MIDDLE EAST HISTORY POLITICS CULTURE XIII MIDDLE EAST XIII | Page 246
սիային արգելվում էր Սիրիայի տարածքը կամ նրա մի մասը զիջել կամ
հանձնել որևէ օտար պետության 9 ։ Սակայն Թուրքիայի քաղաքական
ծրագրերը Ալեքսանդրեթի սանջաքի վերաբերյալ շատ հեռուն էին
գնում: Նա ձգտում էր սանջակը կցել իրեն, որի համար սպասում էր
ավելի հարմար առիթի։
1930-ական թթ. սկսած միջազգային իրադրությունը փոխվեց թե՛
Եվրոպայում, թե՛ Մերձավոր Արևելքում։ Փոխվել էր ուժային հավա-
սարակշռությունը Եվրոպայում։ Գերմանիայում իշխանության գլուխ
էին եկել նացիստները՝ Ադոլֆ Հիտլերի գլխավորությամբ, Իտալիայում
իշխանության էր եկել Բենիտո Մուսոլինին: Արդեն 1930-ական թթ.
երկրորդ կեսին ավելի ակնհայտ էր, որ պատերազմը Եվրոպայում
անխուսափելի է։ Սակայն Մեծ Բիրտանիան ու Ֆրանսիան պատերազմ
չէին ուզում և սկզբնական շրջանում առավել զիջողական քաղաքա-
կանություն էին։ Մեծ Բրիտանիան հայտարարում էր, որ Ֆրանսիայի ու
Գերմանիայի միջև լավ ու բարիդրացիական հարաբերությունները
խիստ անհրաժեշտ են Եվրոպայում ընդհանուր խաղաղությունը պահ-
պանելու համար 10 : Չնայած դրան՝ աշխարհը գնալով բաժանվում էր
երկու ճամբարների՝ Մեծ Բրիտանիայի ու Ֆրանսիայի գլխավորու-
թյամբ ստատուս-քվոն պաշտպանելու կողմնակիցների և Գերմանիայի
ու Իտալիայի գլխավորությամբ նվաճողական դիրքորոշում ունե-
ցողների: Լարվածությունը այդ ճամբարների միջև գնալով ուժեղանում
էր։ Ագրեսոր երկրների կողմից ստատուս-քվոյի խախտման պայման-
ներում Մեծ Բրիտանիան ու Ֆրանսիան ձգտում էին լավացնել հարա-
բերությունները Թուրքիայի հետ՝ Թուրքիայի աշխարհագրական դիր-
քով պայմանավորված։
Ինչպես հայտնի է, Լոզանի պայմանագրից հետո թուրք-ֆրան-
սիական հարաբերություններում առանցքային նշանակություն ուներ
օսմանյան պարտքի խնդիրը։ Այս խնդիրը կարգավորելուց հետո՝ 1933թ.
ления границ подмандатных территорий (1921 – 1939 гг.) , с.2, առկա է՝
http://pismo.netnado.ru/umot/sagimbaev-a-v-problema-aleksandrettskogo-sandjaka-v-
kontekste/
9 Տե՛ս Հովհաննիսյան Ն., Արաբական երկրների պատմություն, հատ. 4, Ե., 2007,
էջ 436-437:
10 Տե՛ս White B., The emergence of minorities in the Middle East: The politics of
community in French mandate Syria, Edinburgh, 2011, p. 57.
246