MIDDLE EAST HISTORY POLITICS CULTURE XIII MIDDLE EAST XIII | страница 231
կան ճգնաժամը, անցումը շուկայական տնտեսության, հստակ տնտե-
սական դոկտրինի բացակայությունն օր օրի ավելի էր խորացնում
Վրաստանի տնտեսական ճգնաժամը: Այս ամենին գումարվում էին
նաև ներքին միջէթնիկական բախումները, քաղաքացիական պատե-
րազմը, հանցագործությունն ու կոռուպցիան, որի արդյունքում Վրաս-
տանի տնտեսությունն աննախադեպ անկում ապրեց 4 : «Վարդերի հե-
ղափոխությունից» հետո Վրաստանի տնտեսությունը սկսեց արձանա-
գրել տեսանելի ու շոշափելի բարեփոխումներ գրեթե բոլոր բնագա-
վառներում: Վրաստանի նոր տնտեսական քաղաքականությունը նշա-
նավորվեց երկրի հարկային համակարգի և շուկայի ազատականաց-
մամբ, որի շնորհիվ ստեղծվեց ավելի բարենպաստ միջավայր ինչպես
ներքին, այնպես էլ արտաքին ներդրողների համար, ձևավորվեց ձեռ-
ներեցությունը խրախուսող ու աջակցող միջավայր: Ինչպես նշում է
Վրաստանի նախկին վարչապետ Վ. Գուրգենիձեն՝ «.. դա իսկական
ձեռնարկատիրական հեղափոխություն էր» 5 :
Ինչպես Վրաստանի, այնպես էլ Թուրքիայի քաղաքական վեր-
նախավերը ցուցաբերում էին շահագրգռվածություն ու քաղաքական
կամք՝ երկկողմ առևտրատնտեսական հարաբերությունների խորաց-
ման ուղղությամբ: 2004-2013 թթ. ընթացքում երկու երկրների միջև ստո-
րագրվեցին շուրջ յոթ տասնյակ երկկողմ և բազմակողմ պայմանագրեր,
որոնք վերաբերում էին առևտրի ազատականացմանը, վիզայի ռեժիմի
վերացմանը, կրկնակի հարկման համակարգի վերացմանը, բնական
գազի և նավթի փոխադրման, բարձր լարման էլեկտրականության մա-
տակարարման, բեռնափոխադրումների ոլորտներին 6 :
Անհրաժեշտ է ընդգծել, որ այս պայմանագրերի և երկրի տնտե-
սության մեջ կատարված արտաքին ներդրումների շնորհիվ Վրաս-
տանի տնտեսությունը ենթարկվեց արմատական բարեփոխումների:
Երկրի տնտեսության մեջ գերակա ուղղություն դարձան տարանցիկ
Georgia’s Libertarian Revolution Part one: Georgia as a model Berlin – Tbilisi –
Istanbul, 10 April 2010,
http://www.esiweb.org/pdf/esi_-_georgias_libertarian_revolution_-_part_one_-
_georgia_as_a_model_-_10_april_2010.pdf
5 Georgian-Turkish Free Trade Agreement 2008: Implications Two Years After, The
Black Sea Trust for Regional Cooperation, Tbilisi, March 2011, p 14.
6 Tvalodze S., Georgia-Turkey Trade Relations - Challenges and Opportunities, PMC
Research Center, Tbilisi, 2016.
4
231