MIDDLE EAST HISTORY POLITICS CULTURE XIII MIDDLE EAST XIII | Page 194

տարի դեմ պատերազմ վարել այդ գործոնը շրջանցելով։ 2018 թ․ փետր- վարին Կատարի պաշտպանության նախարար Խալեդ բին Մուհամմադ Ալ-Ատիյան հայտարարեց, որ Սաուդյան Արաբիան և ԱՄԷ-ն ծրագրել էին ռազմական միջամտություն իրականացնել Կատարում՝ իշխանա- փոխության նպատակով, որին խանգարեց Կատարում գտնվող թուր- քական ռազմաբազան: Այն, ի դեպ, սկսել էր կառուցվել դեռևս 2014 թ․ սաուդա-կատարական առաջին լուրջ առճակատումից հետո։ Նշենք նաև, որ Կատարը վերջին շրջանում մեծացրել էր նաև ռազմական բյուջեն՝ մրցակցելով Սաուդյան Արաբիայի հետ 22 ։ Հատկանշական է, որ հունիսի 6-ին Le Monde-ը մի տեղեկություն հրապարակեց, ըստ որի՝ թագաժառանգ արքայազն Մուհամմադ բին Սալմանը նամակ էր գրել Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մաքրոնին՝ տեղեկացնելով, որ եթե Կատարը գնի ռուսական С-400 զենիթահրթի- ռային համակարգեր, ապա սաուդական հակաօդային պաշտպա- նության ուժերը կոչնչացնեն դրանց դիրքերը։ Ըստ ամենայնի, Կատարը ոչ թե պատրաստվել է դրանք գնել, այլ սադրել է ՍԱԹ-ին: Իրականում Կատարը՝ այդ գաճաճ, բայց մեծ հավակնություններ ունեցող պետու- թյունը, Մերձավոր Արևելքում լուրջ զինավազքի մեջ է։ 2017 թ. Կատարը 12 միլիարդ դոլլարի պայմանագիր ստորագրեց ԱՄՆ-ի հետ 23 ։ Ոչ պակաս կարևոր է նաև Ֆրանսիայի հետ ռազմական համաձայ- նագիրը 24 ։ Հատկանշական է, որ, լինելով ԱՄՆ-ի դաշնակիցը, Կատարը երբևէ չի միացել ԱՄՆ-ի՝ հակաիրանական քարոզարշավին, այլ, ընդհակառակը, ընդլայնել է համագործակցությունը Թեհրանի հետ: Կատարը Իրանի հետ համատեղ տնօրինում է Մերձավոր Արևելքի ամենամեծ գազային հանքավայրը, որը գտնվում է Ծոցի ջրերում և հայտնի է Հյուսիսային գմբեթ, իսկ իրանական տարբերակով՝ Հարա- վային Պարս անունով։ 2000 թ.-ին Կատարը, ընդառաջ գնալով Թեհ- րանի և ՍԱԹ-ի ճնշմանը, փակեց 1996 թ․-ից Կատարում գործող Իս- րայելի առևտրային կենտրոնը։ A huge military buildup is underway in Qatar. But who will man the systems?, December 15, 2017, https://www.defensenews.com. 23 US and Qatar seal $12bn deal for F-15 fighter jets, www.aljazeera.com. 24 Qatar flexes financial muscle with 12 billion euros of French deals, https://www.reuters.com. 22 194