INmagazine 43. Sayı INmagazine Sayı 43 | Page 56

HUKUK
Bu düzenlemeler bağlayıcı nitelikte olmasalar da kurumların yönetişim düzenini kurarken esas alabileceği bir referans sunmaktadır; öngörülen yaklaşımlar mevcut hukuki altyapı kapsamında bugünden dikkate alınmalıdır. Zira yapay zekâ kullanımı, bu alana özgü bağlayıcı bir düzenleme olmaksızın da mevcut hukuki çerçeveye tabidir. Hukuki sorumluluk sistemin işlevine, kullanım amacına, karar sürecine etkisine, etkilenen kişi gruplarına, işlenen verinin niteliğine ve faaliyet gösterilen sektöre göre somutlaşmaktadır.
54 nı ve denetimde hangi hususlara ağırlık verileceğini ortaya koymaktadır; beklentilerin AB Tüzüğü ' yle büyük ölçüde aynı yönde şekillendiği görülmektedir.
Bu düzenlemeler bağlayıcı nitelikte olmasalar da kurumların yönetişim düzenini kurarken esas alabileceği bir referans sunmaktadır; öngörülen yaklaşımlar mevcut hukuki altyapı kapsamında bugünden dikkate alınmalıdır. Zira yapay zekâ kullanımı, bu alana özgü bağlayıcı bir düzenleme olmaksızın da mevcut hukuki çerçeveye tabidir. Hukuki sorumluluk sistemin işlevine, kullanım amacına, karar sürecine etkisine, etkilenen kişi gruplarına, işlenen verinin niteliğine ve faaliyet gösterilen sektöre göre somutlaşmaktadır.
Kişisel veri içeren sistemlerde KVKK devreye girer. Bu kapsamda KVKK m. 11 / 1-( g) uyarınca ilgili kişiye tanınan, işlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle kendisi aleyhine bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme hakkı, Türk hukukunda otomatik / algoritmik karar verme süreçlerine karşı şu an için mevcut olan temel koruma mekanizmasını oluşturmaktadır. İşe alım, terfi, performans değerlendirmesi ve çalışan izleme uygulamalarında iş hukuku, eşit davranma borcu ve ayrımcılık yasağı belirleyicidir. Tüketiciye yönelik uygulamalarda tüketici ve reklam hukuku, algoritmik fiyatlama uygulamalarında rekabet hukuku, üçüncü taraf üretken yapay zekâ araçlarının kullanımında ise ticari sır, gizlilik, fikrî mülkiyet, sözleşmesel, veri güvenliği ve 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu kapsamındaki yükümlülükler gündeme gelebilir. Bankacılık, sigortacılık, sermaye piyasası gibi regüle sektörlerde, ilgili düzenleyicinin bilgi sistemleri ve model yönetimine ilişkin beklentileri de ayrıca dikkate alınmalıdır. Hatalı veya hukuka aykırı kullanım ayrıca somut olaya göre haksız fiil, idari yaptırım veya ceza hukuku sorumluluğuna da yol açabilir.
Yapay zekâ kullanımından doğan sorumluluk yönetim seviyesini de doğrudan ilgilendirir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca şirketin üst düzeyde yönetimi, yönetim kurulunun devredilemez görevleri arasındadır. Yönetim kurulunun yapay zekâ sistemlerinin teknik özelliklerini tek tek değerlendirmesi beklenmese de kurumun hangi yapay zekâ uygulamalarını kullandığını, yüksek etkili kullanımlarda hangi kontrollerin kurulduğunu ve önemli risklerin nasıl yönetildiğini gözetebilmesi gerekir. Yukarıda anlatılan yol haritasının çıktıları bu gözetimin kanıtı niteliğindedir; envanter, risk sınıflandırması, onay kayıtları, testler, müdahale kayıtları ve yönetim kuruluna raporlama gibi adımlar bir uyuşmazlık veya denetim ihtimalinde kurumun gerekli özeni gösterdiğini ortaya koyar.
Türkiye’ de yerleşik şirketler açısından değerlendirilmesi gereken bir diğer bir katman, AB Yapay Zekâ Tüzüğü’ nün sınır