Bu nedenle etik ve uyum programlarının başarısı yalnızca tek tek araçların varlığıyla açıklanamaz. Tıpkı Kuleshov deneyinde olduğu gibi, tek bir görüntünün değil görüntüler arasındaki ilişkinin anlam yaratması gibi, etik ve uyum programlarında da tek bir unsur değil unsurların birlikte nasıl çalıştığı belirleyicidir. Ancak bu unsurlar bir araya geldiğinde ve birbirini desteklediğinde kurum içinde anlamlı ve güvenilir bir etik yapı oluşabilir.
Etik ve uyum programları bu açıdan bakıldığında birbirine bağlı birçok unsurdan oluşan bir sistem olarak değerlendirilmelidir. Etik ve uyum yönetiminin kurumsal yapısı, yazılı etik kuralları ve politikalar, eğitim faaliyetleri, iletişim mekanizmaları, raporlama kanalları, izleme ve denetim süreçleri ile ihlallere verilen tepkiler birlikte bir bütün oluşturur. Bu unsurlardan herhangi birinin zayıf olması ya da yeterince işlememesi durumunda programın genel etkinliği ciddi biçimde zedelenebilir. Örneğin denetim mekanizmaları güçlü olsa bile üst yönetimin etik konulara mesafeli bir tutum sergilemesi çalışanlar açısından farklı bir mesaj doğurabilir. Aynı şekilde yöneticilerin günlük kararlarında etik ilkeleri dikkate almaması, yazılı kural-
Gestalt yaklaşımının ünlü ilkesi olan“ bütün, parçaların toplamından fazladır” ifadesi de bu düşünceyi özetler.
ların kurum içinde gerçek bir davranış günlük uygulamalar aynı yönü gösterdiğinde mümkün olur. standardına dönüşmesini zorlaştırır.
Başka bir ifadeyle bir etik ve uyum programı yalnızca bir belge seti ya da Sonuç olarak etik ve uyum programları yalnızca politika belgelerinden, birkaç prosedürden ibaret değildir. Kurum içinde çalışanların her gün karşılaştıkları uygulamaların, mesajların malarından oluşan teknik bir kontrol
eğitimlerden veya raporlama mekaniz-
ve davranışların oluşturduğu bütünsel sistemi değildir. Bunlar bir araya gelerek kurum içinde belirli bir anlam ve bir kurumsal bağlamdır. Çalışanlar da bu bağlamı tek tek araçlar üzerinden algı üretir. Tıpkı sinemada olduğu gibi, değil, kurum içinde gördükleri tüm çalışanlar ve paydaşlar tek tek araçlara işaretleri birlikte değerlendirerek yorumlarlar. Yönetim tarzı, performans bütünsel tabloya bakarak kurumun
değil, bu araçların birlikte oluşturduğu sistemi, ödül ve teşvik mekanizmaları, ihlallere verilen tepkiler ve günlük kurumun etik kimliği de böyle oluşur:
gerçek değerlerini yorumlarlar. Bir iletişim biçimleri çalışanların etik kültürü nasıl algıladığını belirleyen temel teşvik sistemleri, iletişim biçimleri ve
yazılı kurallar, yönetimin davranışları, unsurlar haline gelir. ihlallere verilen tepkilerin oluşturduğu kurumsal“ montaj” içinde. Bu nedenle güçlü bir etik ve uyum programı
Bu nedenle kurumlarda etik kültürün oluşumu da bir tür“ kurumsal montaj” yalnızca doğru kuralları yazmakla değil, bu kuralların kurumun günlük uy- süreci olarak düşünülebilir. Tıpkı bir film sahnesinde olduğu gibi anlam tek gulamalarıyla tutarlı bir bağlam içinde bir görüntüden değil görüntüler arasındaki ilişkiden doğar. Kurum içinde Çünkü kurumların etik kültürü de,
yaşamasını sağlamakla mümkündür. etik mesajların gerçek bir anlam kazanması da ancak yazılı kurallar, yönerüntüyle değil, birlikte anlam kazanan
tıpkı bir film sahnesi gibi, tek bir götim davranışları, teşvik sistemleri ve sahnelerin toplamıyla oluşur.
21