veri önyargıları nedeniyle riskler taşı- |
teknik uyumu değil, aynı zamanda |
lafi mekanizmaları ve güvenli tasarım |
|
dığına işaret etmektedir. 15 |
kurumsal yönetim yapılarının ve etik |
gibi ilkeler, YZ’ yi sadece ekonomik bir |
|
standartların yeniden yapılandırılma- |
araç olmaktan çıkararak, kurumsal |
||
YZ Yasası, bu duruma karşı adil olma |
sını da gerekli kılmaktadır. 18 |
itibarın korunmasına ve toplumsal |
|
ilkesini korumayı amaçlamaktadır. |
güvenin inşasına hizmet eden bir ya- |
||
Yasa, yüksek riskli YZ sistemlerinin ge- |
Hesap verebilirlik ve sorumlu inovas- |
pıya dönüştürmektedir. Bu çerçevede, |
|
liştirilmesinde, riskleri azaltmak için |
yonun somutlaşması için YZ Yasası’ n- |
çevresel, sosyal ve yönetişim rapor- |
|
güçlü veri yönetişimi ve veri kalitesi |
da ve AB politika belgelerinde üç temel |
lamaları, YZ’ nin toplumsal etkilerini, |
|
standartlarını zorunlu kılmaktadır. 16 |
unsurun öne çıktığı ifade edilebilecek- |
veri gizliliğini ve algoritmik şeffaflığı |
|
tir. İlki, işletmelerin, üçüncü taraf te- |
kapsayacak şekilde güncellenmekte, |
||
Adil olma ve ayrımcılık yapmama |
darikçiler aracılığıyla üretilmiş olanlar |
bu güncellemelerle gerekli iyileştirme |
|
prensipleri birçok alana dokunmakla |
da dahil olmak üzere, YZ sistemlerinin |
ve uyumlaştırma adımlarının hayata |
|
birlikte iş dünyasında en çarpıcı etik |
tüm çıktılarından sorumlu olduğu ah- |
geçirilmesi hedeflenmektedir. 21 |
|
sorunlar, iş alım süreçlerinde ortaya |
laki hesap verebilirliktir. Buna göre, |
||
çıkabilmektedir. Özellikle İK teknolo- |
sorumluluk, yalnızca hukuki çerçevede |
Bu bağlamda, insan merkezli ve gü- |
|
jilerinde, işe alım süreçlerindeki YZ |
yükümlülüklerin yerine getirilmesi ile |
venilir bir YZ yaklaşımı, yasal zorun- |
|
sistemlerinin önyargıdan kaçınması |
sınırlı olmayıp etik yükümlülüklerin |
luluk olmasa dahi, sektör ve faaliyet |
|
için alınacak diğer önlemlerin yanı sıra |
de gözetilmesini önemli kılmaktadır. |
alanı fark etmeksizin iyi bir uygulama |
|
veri ve algoritma denetimleri kritik |
İkinci olarak, özen yükümlülüğü kap- |
örneği olarak değerlendirilmelidir. Do- |
|
hale gelmiştir. Bu bağlamda, bir algo- |
samında, YZ araçlarının güvenli, test |
layısıyla, hukuken herkes için bağlayıcı |
|
|
ritmik denetim, YZ sisteminin ayrımcılık
, doğruluk ve şeffaflık açısından ba-
|
edilmiş ve gerektiğinde durdurulabilir
bir biçimde tasarlanması zorunlu hale
|
olmasa dahi bu ilkeler, YZ tabanlı ürün ve hizmetlerin geliştirilmesi ve teda- |
13 |
ğımsız bir tarafça değerlendirilmesini |
getirilmiştir. Güvenilir Yapay Zekâ |
rik süreçlerinde, faaliyetlerin ölçeği |
|
içermektedir. 17 Bu denetim, işletmeleri, |
için Etik Kuralları’ nda 19 yer alan insa- |
ve risk profili dikkate alınarak gönüllü |
|
adil sonuçlar elde etmek için eğitim ve- |
nın irade ve gözetimi ilkesi, bu yüküm- |
olarak benimsenebilecektir. Bu yak- |
|
rilerini düzenli olarak kontrol etmeye |
lülüğü etik bir çerçeveye oturturken, |
laşım, uzun vadeli sürdürülebilirliği |
|
ve sürekli risk değerlendirmesi yap- |
YZ Yasası ile 20 bu yükümlülük bağlayı- |
destekleyerek kurumsal sorumluluğun |
|
maya yöneltmektedir. |
cı hale getirilmiştir. Son olarak, telafi |
somutlaşmasına ve etik liderliğin güç- |
|
mekanizmaları da büyük önem taşı- |
lenmesine katkı sağlayacaktır. |
||
Böylece YZ Yasası, getirdiği ilkeler ve |
maktadır. YZ kararlarından etkilenen |
||
tedbirler ile işletmelerin algoritmala- |
kişiler için itiraz ve yeniden değerlen- |
||
rın adil sonuçlar üretmesini sağlamak |
dirme yollarının açık olması, gerekti- |
||
|
adına proaktif bir etik sorumluluk üstlenmelerini
zorunlu kılmaktadır. 18
Hesap Verebilirlik, Telafi Mekanizmaları ve Sorumlu İnovasyon
|
ğinde tazminat imkanının sağlanması
gerekmektedir.
Değerlendirme ve Etik Çerçevenin Uygulanabilirliği
|
Hesap verebilirlik, telafi mekanizmaları ve güvenli tasarım gibi ilkeler, YZ’ yi sadece |
|
|
İşletmelere atanan sorumluluğun pratikteki
yansımalarından biri, hesap
verebilirliktir. Bu bağlamda YZ Yasası,
|
YZ sistemlerinin geliştirilmesi ve uygulanmasında
etik ilkelere uyum,
yalnızca yasal zorunluluklarla sınırlı
|
ekonomik bir araç olmaktan çıkararak, kurumsal itibarın |
|
|
yüksek riskli YZ sistemleri için getirdiği
etki değerlendirmesi, insan gözetimi
ve yetkilendirilmiş personel atanması
|
kalmayıp, kurumsal sorumluluk ve iş
etiği açısından da stratejik bir değer
taşımaktadır. Bu yükümlülükler, hu-
|
korunmasına ve toplumsal güvenin inşasına hizmet |
|
|
gibi zorunluluklarla, hesap verebilirliği
bağlayıcı bir hukuki gereklilik haline
getirmiştir. Bu düzenlemeler, sadece
|
kuki uygunluğun yanı sıra etik temelli
bir kurumsal kültürün yerleşmesini
sağlamaktadır. Hesap verebilirlik, te-
|
eden bir yapıya dönüştürmektedir. |