14 |
Yapay zekâ, son yıllarda ekonomik hayatı ve toplumsal düzeni dönüştüren en önemli teknolojilerden biri haline gelmiştir. Bu dönüşüm, fırsatlar kadar güvenlik, şeffaflık, insan hakları ve rekabet hukuku gibi alanlarda riskleri de beraberinde getirmiştir. Avrupa Birliği( AB), bu risklere cevap verebilmek için Avrupa Birliği Yapay Zekâ Yasası’ nı( Yasa veya Yapay Zekâ Yasası) kabul etmiş ve yapay zekâya ilişkin kapsamlı bir hukuki çerçeve oluşturmuştur. Bu çerçevenin temelinde risk temelli yaklaşım |
Bununla birlikte, tek bir risk kategorisine sığmayan ve çok çeşitli alanlarda kullanılabilen Genel Amaçlı Yapay Zekâ( GPAI) modelleri Bölüm V altında düzenlenmiştir. Söz konusu hükümler 2 Ağustos 2025 itibarıyla yürürlüğe girmiş ve kademeli bir uyum süreci öngörülmüştür. Bu tarihten sonra piyasaya sunulan GPAI modelleri için derhâl uyum zorunluluğu getirilirken, 2 Ağustos 2025’ ten önce pazara sürülen modeller açısından ise 2 Ağustos 2027’ ye kadar geçiş süreci tanınmıştır. |
ortaklarıyla çalışan Türk şirketleri, faaliyetlerinin niteliğine göre Yasa kapsamına girecek; yapay zekâ tabanlı çözümler geliştiren veya kullanan şirketlerin de uyum süreçlerini dikkate alması gerekecektir. Bu yazıda öncelikle GPAI düzenlemelerine ilişkin temel kavramlar ele alınacak; tamamlayıcı kaynaklara kısaca değinilecek ve sonrasında 2 Ağustos 2025 itibarıyla yürürlüğe giren GPAI hükümleri ele alınarak bu düzenlemelerin kapsamı ve doğurabileceği yükümlülükler incelenecektir. |
|
bulunmaktadır. Yasa, yapay zekâ sistemlerini farklı kategorilere ayırmakta ve her kategori için ayrı yükümlülükler öngörmektedir. Yüksek riskli sistemlere sıkı denetim ve kayıt tutma yükümlülükleri getirilirken, düşük riskliler için daha sınırlı şeffaflık tedbirleri öngörülmektedir.
Av. Sevgi Ünsal Özden Av. Gülnur Çakmak Ergene
|
Getirilen bu düzenlemeler, yalnızca AB içindeki aktörlerle sınırlı kalmamakta; AB pazarıyla doğrudan ticaret yapan veya iş birliği yürüten üçüncü ülke şirketlerini de kapsamaktadır. Dolayısıyla, Yapay Zekâ Yasası Türkiye’ de faaliyet gösteren şirketler açısından da doğrudan önem taşımaktadır. AB pazarına ürün veya hizmet sunan ya da Avrupa’ daki iş |
Temel Kavramlar GPAI modeli, yalnızca tek bir alana yönelik tasarlanmamış; farklı veri türlerinden öğrenerek çok çeşitli görevlerde yüksek performans gösterebilen geniş kapsamlı yapay zekâ modellerini ifade eder. Bu modeller, farklı sektörlerde ve uygulamalarda uyarlanabilir şekilde kullanılabilir. Avrupa Komisyonu tarafından yayınlanan GPAI |