Historia Polski w liczbach GUS Historia Polski w Liczbach GUS z 1994 | Page 79

dokładniejsze.
stopniowo rozszerzano też zakres
tematyczny ogłaszanych danych, zwłaszcza dotyczących struktury demo-
graficznej badanej w spisach. Dla każdej rejencji publikowano m.in.
informacje o liczbie ludności, jej wieku, płci, stanie rodzinnym i cywilnym
w rozbiciu na miasto (w tym dla wszystkich miast powyżej 20 tysięcy
mieszkańców) i wieś (w tym dla każdej z gmin powyżej 2000
mieszkańców) oraz dane o obywatelstwie i rodzaju pobytu.
Od 1843 r. zaczęto w spisach rejestrować język ojczysty.
W oparciu o wyniki spisów z lat 1871, 1885, 1895, 1905 i 1910
wydawano tzw. wykazy gmin (Gemeindelexikon) - oddzielne dla każdej
prowincji. Zawierały one informacje o liczbie ludności (z podziałem
według płci) i wyznaniu dla poszczególnych gmin miejskich, wiejskich
(a także obszarów dworskich) oraz dla lat 1905 i 1910 również dane
o języku ojczystym.
W czerwcu 1882, 1895 i 1907 r. przeprowadzano tzw. spisy zawodowe
ludności. Badano poszczególne gospodarstwa domowe rejestrując zawód,
pozycję w zawodzie, wiek, stan cywilny, a w spisie 1907 r. także miejsce
urodzenia każdej z osób. Rezultaty tych spisów ogłaszano oddzielnie dla
poszczególnych prowincji.
Podstawę statystyki ruchu naturalnego ludności w państwie pruskim
aż do 1873 r. stanowiły tzw. małe tabele ludnościowe sporządzane przez
duchownych wszystkich wyznań. Po zestawieniach na lokalnych szcze-
blach administracji dane te dostarczano do pruskiego biura statystycz-
nego. Zrozumiałą jest rzeczą, że wiarygodność tych liczb zależała od
rzetelności wykonania podliczeń w każdej z parafii wyznaniowych.
W 1874 r. rejestrację ruchu naturalnego przejęły nowo powstałe urzędy
stanu cywilnego. Statystykę ruchu naturalnego ogłaszano w różnych
wydawnictwach pruskiego biura statystycznego. Rekapitulację danych
o ruchu naturalnym ludności dla lat 1816--1874 w skali poszczególnych
prowincji zamieszczono w ,,Preussische Statistik". 32 )
Statystykę ruchów wędrówkowych zaczęto prowadzić w państwie
pruskim dopiero od 1844 r. rejestrując tak imigrację do Prus, jak
i emigrację poza granice tego państwa.
Statystykę miejską prowadziły urzędy statystyczne zakładane w więk­
szych miastach (np. Wrocław 1873, Poznań 1905). Zakres tematyczny
tych badań był szerszy niż ten, jaki obejmował program prac centralnego
pruskiego biura statystycznego. Wyniki działalności miejskich urzędów
statystycznych publikowano w specjalnych wydawnictwach, wśród
których najbardziej szczegółowe dane w zakresie statystyki demograficz-
nej przynosił kwartalnik wrocławskiego Miejskiego Urzędu Statystycz-
nego "Breslauer Statistik".
Od lat
sześćdziesiątych
61