Historia Polski w liczbach GUS Historia Polski w Liczbach GUS z 1994 | Page 78

Zmiany w zaludnieniu Śląska Cieszyńskiego w II połowie XIX w.
przedstawił Milan Myska. 30)
Organizację i tematykę badań statystycznych (wraz z częścią
tabelaryczną) na terenie monarchii austro-węgierskiej przedstawiono
w monografii poświęconej 150-leciu działalności austriackich centralnych
instytucji statystycznych. 31 )
4. ZIEMIE POLSKIE POD PANOWANIEM PRUSKIM
W państwie pruskim już w 1805 r. utworzono biuro statystyczne p.n.
"Królewsko-Pruskie Biuro Statystyczne" (Koniglich Preussische Statisti-
sche Biireau) z siedzibą w Berlinie. Po 1871 r. koordynowało ono
badania statystyczne w skali wszystkich niemieckich państw związkowych
i wydawało publikacje zarówno dla Prus, jak i dla całej Rzeszy.
Działalność statystyczną w zakresie statystyki iudnościowej prowadzi-
ło ono poprzez jednostki administracyjne wszystkich szczebli badając
stan, ruch ludności oraz dokonując spisów ludności i tzw. spisów
zawodowych.
Ujęcia liczebności ludności oraz jej strukturę demograficzną, skład
narodowościowy i wyznaniowy pruskie biuro statystyczne dla poszczegól-
nych jednostek terytorialnych ustalało na podstawie wyników spisów
ludności. Spisy te przeprowadzano od 1816 r. w odstępach trzyletnich aż
do 1867 r. włącznie. Kolejny spis odbył się - ze względu na wojnę
francusko-pruską -
l grudnia 1871 r. Odtąd spisy ludności przepro-
wadzano w odstępach pięcioletnich w dniu l lub wyjątkowo 2 grudnia.
Rezultaty tych spisów publikowano w latach dwudziestych i trzydziestych
XIX w. w tzw. "Statistische Tabellen", wydawanych przez J. G.
Hoffmanna. W latach czterdziestych odrębne wydawnictwa poświęcone
spisom wydawał W. Dieterici, a dla lat pięćdziesiątych były one zawarte
w "T abellen und amtlichen Nachrichten u ber den Preussischen Staat".
Od 1861 r. rezultaty spisów publikowano w postaci odrębnych tomów
"Preussische Statistik" podstawowego wydawnictwa ciągłego dla Prus
i od 1880 r. w "Statistik des Deutschen Reichs".
Początkowo wydawnictwa publikujące wyniki spisów ograniczały się
do przedstawiania danych o liczbie ludności każdej z rejencji według płci
i w rozbiciu na miasto i wieś oraz podania informacji o liczbie
mieszkańców poszczególnych powiatów. Trzeba tu jednak dodać, że do
wyników tych pierwszych spisów ludności należy podchodzić bardzo
krytycznie, bowiem pomijały one znaczną część mieszkańców i w zasa-
dzie dopiero spis w 1840 r. był pierwszym powszechnym spisem ludności,
a kolejne ujęcia stanu ludności na podstawie spisów były już coraz
60