Historia Polski w liczbach GUS Historia Polski w Liczbach GUS z 1994 | Seite 73
Trybunalskim, w 1882 r. w Warszawie, Kaliszu i po raz drugi
w Piotrkowie Trybunalskim oraz w 1911 r. w Łodzi.
Informacje o liczbie parafian-katolików obrządku łacińskiego dostar-
czają drukowane corocznie tzw. schematyzmy diecezjalne, czyli wykazy
instytucji i urzędów kościelnych oraz ich obsady personalnej. 10 ) Trzeba
zaznaczyć, że wyjątkiem są tu schematyzmy diecezji lubelskiej podające
również liczby innowierców, ale tylko dla lat 1870-1874, mieszkających
na terenie danej parafii rzymskokatolickiej. 11 )
Oprócz wyżej wymienionych publikacji w okresie I wojny światowej
staraniem "Kasy Pornocy im. J. Mianowskiego" wydawano w Warszawie
"Rocznik Statystyczny Królestwa Polskiego" redagowany przez Włady
sława Grabskiego (lata 1913-1914) i Edwarda Strasburgera (rok 1915).
W poszczególnych tomach tego wydawnictwa zamieszczano dość
obszerne statystyki ludnościowe; rocznik 1915 (opublikowany także
oddzielnie w Petersburgu) zawierał też zestawienia liczbowe odnoszące się
do ziem polskich leżących poza obszarem Królestwa Polskiego.
*
*
*
Wszystkie zestawienia bieżącej statystyki demograficznej dotyczące
Królestwa Polskiego oparte były na danych pochodzących z gminnych
i miejskich ksiąg ludności.
Szczegółowej oceny tych danych pod kątem ich przydatności do
badań nad stanem i strukturą ludności Królestwa Polskiego dokonał
Stefan Szulc. 12 ) Wysunął on wiele krytycznych uwag dotyczących
wartości danych zawartych w księgach ludności, jak i metod ich
opracowania. Stwierdził też, że jedynym źródłem głębszego poznania
stanu ludności kraju są wyniki spisu 1897 r., chociaż i one - jego
zdaniem - zawierają błędy, m.in. w zakresie wieku spisywanych osób.
Stan badań nad zaludnieniem Królestwa Polskiego i ocenę wiarygod-
ności statystyk demograficznych ziem polskich w XIX i XX wieku
13
przedstawiła w obszernym studium Irena Gieysztorowa. )
Wnikliwej analizy statystyki ludności Królestwa (lata 1815-1866)
dokonał Julian Karol Janczak, a Irena Gieysztorowa do rezultatów
badań tego autora wniosła oceny dotyczące stanu zaludnienia poszczegól-
nych województw w latach 1815-1830. 14)
Ruch emigracyjny z ziem Królestwa zbadał Krzysztof Groniowski
i Andrzej Brożek. 15 )
Wiarygodność danych z zakresu statystyki ruchu naturalnego
ludności w Królestwie Polskim krytycznie ocenił Benedykt Bornstein,
Stefan Szulc, później m.in. Zygmunt Sułowski i Bronisław Wojtun,
55