Historia Polski w liczbach GUS Historia Polski w Liczbach GUS z 1994 | 页面 141
Ze względu na fakt, że wiele informacji uzyskiwanych z powszech-
nych spisów ludności ulegało szybko dezaktualizacji, GUS przeprowadził
dodatkowo dwa spisy ludności metodą reprezentacyjną (tzw. mikrospisy)
według stanu z 30 III 1974 r. i 6 XII 1984 r. Ujęto w nich wszystkie
podstawowe tematy charakteryzujące strukturę ludności, badane w po-
wszechnych spisach ludności, a także inwalidztwo.
Tematykę i organizację spisów powszechnych przeprowadzonych
w Polsce w latach 1921~1978 szczegółowo przedstawiła Regina
Olszewska. 12 ) Warto hl nadmienić, że m.in. wykorzystując wyniki spisów
ludności poszczególnych krajów Tadeusz Stpiczyński przedstawił charak-
terystykę liczebności Polaków i ludności polskiego pochodzenia w świe
cie.13)
Informacje o strukturze ludności według płci i wieku uzyskiwano
również na podstawie jednorazowych badań ewidencyjnych. W okresie
międzywojennym nie stosowano w Polsce tej metody, natomiast po
wojnie, już na początku 1949 r. przeprowadzono badanie reprezentacyjne
ludności z uwzględnieniem płci i wieku według stanu na l stycznia
1949 r. W latach 1956, 1959 i 1968 przeprowadzono badania pełne
oparte na danych ewidencyjnych (według stanu na koniec lat 1955, 1958
i 1967). Ponadto w 1966 r. według stanu na dzień 15 października
przeprowadzono badanie ewidencyjne na wsi, ujmując dane dotyczące
płci, wieku i źródła utrzymania.
Badania ruchów
ludności
Ruch naturalny
Badanie statystyki ruchu naturalnego wprowadzało w Polsce roz-
14
porządzenie Rady Ministrów z 18 X 1920 r. ) Nakładało ono na urzędy
stanu cywilnego obowiązek nadsyłania do GUS kwartalnych sprawozdań
z zarejestrowanych w księgach stanu cywilnego aktów małżeństw,
urodzeń i zgonów. Ponieważ jednak akta stanu cywilnego były
oddzielone od metryk kościelnych tylko w b. dzielnicy pruskiej, badanie
to objęło najpierw województwo poznańskie i pomorskie (od l I 1920 r.),
następnie śląskie (Śląsk Cieszyński od 1 I 1921 r., Śląsk Górny od
l I 1923 r.), a od l I 1926 r. rozciągnięto je na obszar czterech woje-
wództw południowych. Faktycznie jednak badania statystyki ruchu
naturalnego ujednolicono dopiero od l I 1927 r. odrębnym roz-
15
porządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej. ) Zobowiązywało ono gminy
wyznaniowe, a w województwach zachodnich świeckie urzędy stanu
cywilnego do przesyłania poprzez władze administracyjne I instancji do
125