Historia Polski w liczbach GUS Historia Polski w Liczbach GUS z 1994 | Page 142
GUS kwartalnych wykazów o zawartych małżeństwach, urodzeniach
i zgonach. Natomiast za okresy nie objęte sprawozdawczością (lata
1919-1925 dla 4 województw południowych i okres 1919-1926 dla
obszaru b. zaboru rosyjskiego) miano sporządzić sumaryczne zestawienia
ruchu naturalnego za każdy rok kalendarzowy.
Tryb zbierania informacji z ruchu naturalnego ujednolicony od
1927 r. zachował się do wybuchu wojny w 1939 r. 16 )
Po wojnie GUS nie mógł podjąć badań statystyki ruchu naturalnego
na zasadach przedwojennych. Sprawozdawczość z tego ruchu miały
prowadzić świeckie urzędy stanu cywilnego utworzone od l I 1946 r. na
mocy dekretu ,,Prawo o aktach stanu cywilnego". 17) Urzędy te w latach
1946-194 7 nie były w stanie zapewnić kompletności w rejestracji aktów
małżeństw, urodzeń i zgonów. Sprawozdawczość imienną rejestracji
ruchu naturalnego ludności zorganizowano dopiero od 1948 r. na
podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 28 X 194 7 r. o statystyce
ruchu naturalnego ludności. 18 ) Zakres informacji ujętych w tej sprawoz-
dawczości uległ w następnych latach stopniowemu rozszerzeniu przede
wszystkim o cechy społeczno-zawodowe ludności.
Źródłem informacji statystycznych o rozwodach jest dokumentacja
Ministerstwa Sprawiedliwości.
Ruch
wędrówkowy
W okresie międzywojennym GUS badał jedynie zewnętrzne (zagra-
niczne) ruchy wędrówkowe. W 1928 r. wprowadzono sprawozdawczość
statystyczną z ruchu cudzoziemców w 22 miejscowościach (później 34)
mających znaczenie dla ruchu turystycznego. Źródłem danych były
zameldowania cudzoziemców. Oprócz sprawozdawczości o ruchu cudzo-
ziemców GUS prowadził do 1939 r. statystykę wychodźstwa (emigracji)
oraz statystykę wydanych wiz na wjazd do Polski i wydanych
paszportów zagranicznych na wyjazd za granicę. Bieżącej statystyki
ruchów przestrzennych ludności GUS aż do 1939 r. nie zorganizował.
Statystyka migracji była prowadzona zaledwie w kilkunastu miastach, ale
jej wykorzystanie dla celów statystycznych było tylko lokalne. Niezależ
nie od tych prac GUS przeprowadził w spisach powszechnych z lat 1921
i 1931 badanie miejsca urodzenia ludności.
Po wojnie bieżącą sprawozdawczość o ruchu i stanie liczbowym
ludności wprowadzono z dniem l lipca 1949 r. 19 ) W okresie późniejszym
(zwłaszcza w latach sześćdziesiątych) zakres tej sprawozdawczości uległ
stopniowemu rozszerzeniu, przede wszystkim o cechy społeczno-zawodo
we ludności zarówno w bieżącej sprawozdawczości z ruchów migracyj-
126