Historia Polski w liczbach GUS Historia Polski w Liczbach GUS z 1994 | Página 140
powołana
w 1974 r. Rządowa Komisja Ludnościowa, utworzone
w 1981 r. Polskie Towarzystwo Demograficzne, a także katedry
statystyki i demografii wyższych uczelni oraz niektóre pozauczelniane
placówki naukowe.
Stan i struktura
ludności
Podstawowe informacje o stanie i strukturze ludności dla okresu
międzywojennego przyniosły dwa powszechne spisy ludności przepro-
wadzone przez GUS 30 IX 1921 r. i 9 XII 1931 r. Poza planem prac
GUS badaniem tej tematyki zajmowały się także niektóre miejskie urzędy
statystyczne.
W spisach ludności 1921 r. i 1931 r. podstawowymi badanymi
cechami były: płeć, wiek, stan cywilny, narodowość (tylko w spisie 1921
r.), wyznanie, język ojczysty, umiejętność czytania i pisania, poziom
wykształcenia, zawód, główne i uboczne źródło utrzymania oraz miejsce
zamieszkania.
Na podstawie wyników spisu ludności 1921 r. opracowano skorowidz
miejscowości zawierający dane o stanie i składzie narodowościowym oraz
wyznaniowym ludności każdej miejscowości. 9 ) Wykorzystując materiały
spisu 1931 r. opracowano również skorowidz miejscowości; materiały te,
przygotowane już do druku, uległy jednak zniszczeniu w 1939 r.
W okresie okupacji władze niemieckie przeprowadziły w Generalnej
Guberni powszechny sumaryczny (nieimienny) spis ludności według stanu
na dzień l III 1943 r. 10)
W okresie powojennym przeprowadzono 6 powszechnych spisów
ludności: 14 II 1946 r., 3 XII 1950 r., 6 XII 1960 r., 8 XII 1970 r.,
7 XII 1978 r. i 6 XII 1988 r.; pierwszy z nich -- spis z 1946 r. był
jednak tylko spisem sumarycznym.
Spis z 1946 r. ujął stan i strukturę ludności według trzech grup wieku
(poniżej 18 lat, 18--59 lat, 60 lat i więcej) i narodowości (grupy: Polacy,
Niemcy, inni). 11 ) Zakres problematyki ludnościowej badanej w trzech
kolejnych spisach był zbliżony do tematyki spisów przedwojennych.
Bardziej szczegółowo niż przed wojną badano jednak cechy społecz
no-zawodowe ludności. W żadnym z powojennych spisów nie pytano
natomiast o narodowość, wyznanie i język ojczysty. W spisie 1960 r.
zbadano --- w porównaniu ze spisem 1950 r. -- bardziej dokładnie stan
cywilny ludności. W spisie 1970 r. pytano po raz pierwszy m.in. o miejsce
urodzenia i kierunek wykształcenia ludzi, a metodą reprezentacyjną
zbadano (także po raz pierwszy) dzietność kobiet, powtarzając to
badanie w spisie 1988 r. Inwalidztwo (biologiczne i formalnoprawne)
zbadano w spisach 1978 i 1988 r.
124