PRAVOSUDNE INSTITUCIJE
osigura poštivanje ili primjenu prava . Nešto slobodnije , zadatak Suda EU je da se stara o tome da unijsko zdanje funkcioniše kao “ pravna struktura ” ili , jezikom unutrašnjeg političko-pravnog sistema , u skladu sa principom vladavine prava , odnosno “ pravne države ”.
2.7.1 . Efikasnost komunitarnog prava
Ipak , jedna intervencija u ovom kontekstu zavređuje posebnu pažnju . Naime , sada je u osnovnoj odredbi Ugovora o EU posvećenoj Sudu EU izričito statuiran tzv . princip efikasnosti ili djelotvornosti komunitarnog prava . Preciznije , države članice su se obavezale da u okviru unutrašnjeg-nacionalnog pravnog sistema obezbijede pravna sredstva , odnosno pravâ , pomoću kojih se osigurava stvarna / efektivna pravna zaštita u oblastima obuhvaćenim unijskim pravom – čl . 19 ( 1 ), EU L .
2.7.2 . Kontrola zakonitosti akata
Povodom kontrole zakonitosti , mjerodavna odredba revidiranog Ugovora o funkcionisanju EU , tj . sadašnjeg čl . 230 Ugovora o EZ , u nadležnost Suda stavlja i kontrolu akata Evropskog savjeta , pod uslovom da su usvojeni u cilju stvaranja pravnog dejstva spram trećih lica , odnosno da stvarno imaju taj učinak – čl . 263 , FU . Pod istim uslovima ( pravno dejstvo spram treće strane ), kontroli zakonitosti su , kako je sada izričito rečeno , podložni i akti ne samo institucije nego i ostalih tijela , ureda ili kancelarija i agencija EU – čl . 263 ( 1 ) in fine , FU .
Iako naizgled finesa , pažnju zavrijeđuje i intervencija u odredbu sadašnjeg čl . 230 ( 4 ), EZ , koja reguliše locus standi privatnopravnog subjekta u vezi sa provjerom zakonitosti akata . Naime , novo rješenje izostavlja uslov da napadnuti akt koji nema karakter pojedinačnog pravnog akta , na primjer uredba , mora biti od pojedinačnog interesa ( individual concern ) za tužioca – čl . 263 ( 4 ), EUL . Drugačije rečeno , da bi privatnopravni subjekt , fizičko ili pravno lice , tužbom moglo od Suda tražiti poništenje regulativnog / zakonskog akta dovoljno je da ga se isti neposredno tiče ( of direct concern ), a ne i da se pojedinačno odnosi na njega , odnosno njegove interese .
Ostajući kod zaštite privatnopravnih subjekata , unapređenje njihovog statusa u postlisabonskom režimu postaje jasnije ako se spoje dva maločas pomenuta elementa . Sa jedne strane , proširena je lepeza potencijalnih tuženih , tj . onih čije akte pojedinac može dovoditi u pitanje pred Sudom , a , sa druge , su reducirani uslovi pod kojima se akt smatra relevantim za pojedinca-tužioca .
238