BÖLÜM
BÖLÜM
5
SYSTEMA RESPIRATORIUM( SOLUNUM SİSTEMİ)
Yaşamımızın sürekliliği için, dışarıdan almak zorunda olduğumuz besin maddelerinin, vücut hücrelerimizin kullanabileceği şekle dönüştürülmesi ve bunların tüm hücrelerimize ulaştırılması yanında, bu maddelerden enerji yaratılması için oksijene ihtiyacımız vardır. Öğretim amacı ile solunum sistemi, iki temel bölüme ayrılır. Bunlardan birincisi oksijenle yüklü havanın dış ortamdan alınarak akciğerlerdeki alveollere( alveollerdeki karbondioksitten zengin havanın dışarıya) iletildiği boru sistemi( SOLUNUM YOLLARI); ikincisi ise gaz alış-verişinin gerçekleştirildiği alveoller ve solunum membranından( alveolo- kapiller kompleks) ibaret olan akciğer parankim( SOLUNUM ORGANI- akciğer) dokusudur.
NASUS( nasus, rhinos)
Burun. Üst solunum yollarının temel organı olan burun, bir solunum yolu olma yanında, içinde taşıdığı özel mukoza sayesinde“ koku organı” olarak da fonksiyon görür. Burun, anatomik olarak dış burun( nasus externus) ve burun boşluğu( cavitas nasi)’ ndan ibarettir.
- Nasus externus( dış burun): Yüzün orta hattında yerleşmiş, öne-aşağıya doğru uzanan piramidal bir oluşum şeklindedir. Biyolojik gelişimde sadece insana özgü bir yapı olan dış burnun, şekil ve büyüklüğü birçok variasyonlar gösterir. Türklerde burun uzunluğu 4.5- 5 cm, burun genişliği 3- 3.5 cm’ dir. Radix nasi: Burnun, alına bağlanan kökü. Dorsum nasi: Burun sırtı. Apex nasi: Dış burnun serbest ucu. Ala nasi: Burnun sağ-sol yanlarında, burun deliklerini saran kanatları. Nares: Burun delikleri.
- Cartilagines nasi: Burnun kıkırdak iskeletini oluşturan kıkırdaklar. Apertura piriformis’ in kenarlarına tutunan bu kıkırdaklar, soluk alma esnasında burun duvarlarının içe doğru çekilmesine engel olarak nares’ in devamlı açık kalmasını sağlarlar. Yüzün ortasında büyükçe bir çıkıntı şeklinde duran nasus externus, kıkırdak iskelet sayesinde darbelerden korunur. Kıkırdak iskelet, kıvrılabilme, genişletilebilme ve kolayca küçültülebilme özellikleri ile klinik muayene ve cerrahi müdahaleleri de kolaylaştırmıştır.
Cartilago alaris major( alt lateral kıkırdak, alar kıkırdak): Cartilago septi nasi’ nin processus lateralis’ inin distalinde yer alan, dış burnun yan duvarlarının alt bölümü ve apex nasi’ nin oluşumuna katılan U şeklinde bir kıkırdaktır. Açıklığı arkaya bakan U’ nun, içyan ve dışyan olarak iki kolu vardır. Crus laterale: U şeklindeki alar kıkırdağın, dışyan kolu. Crus laterale, ala nasi iskeletinin büyük bölümünü yapar. Crus mediale: U şeklindeki alar kıkırdağın, içyan kolu. Crus mediale, karşı eşi ile birleşip septum nasi( pars mobilis septi nasi) oluşumuna katıldığı için proc. septalis olarak da adlandırılır. Cartilago septi nasi: T şeklinde bir kıkırdak olup, vertikal bir lamina ile buna bağlanmış sağ sol çıkıntılardan oluşur. Processus lateralis: Eskiden cartilago nasi lateralis( üst lateral kıkırdak) olarak adlandırılan lateral uzantı. Bu uzantı, dış burnun yan duvarlarının kıkırdak iskeletini oluşturmaya yardım eder. Trianguler şekilde olup, ön kenarı cart. alaris major’ un crus lateralis’ ine, arka kenarı proc. frontalis maxillae ve os nasale’ ye tutunur.
111