1 Nöbetler ve Epilepsiyi Tanımak: Patofizyolojik Açıdan Görüşler. 5
tede ritmik sıçramalara neden olabilir, eğer epileptiform deşarjlar daha sonra komşu yapılara ve sonunda tüm beyne yayılırsa sekonder jeneralize tonik-klonik nöbetler oluşur.
Bunun tersine jeneralize bir nöbette anormal elektriksel deşarjlar her iki hemisferde aynı anda başlar ve karşılıklı talamokortikal bağlantıları kapsar( Şekil 1.1). Primer jeneralize bir nöbette EEG bulgusu tüm skalp elektrodlarca kaydedilebilen bilateral senkron diken-dalga deşarjlarıdır. Bu yaygın epileptiform aktivitenin klinikteki göstergesi kısa bir yanıtsızlık sürecinden( absans nöbetlerinde olduğu gibi) tüm ektremitelerin ritmik sıçrayıcı hareketleri ve postür kaybıyla seyreden tam gelişmiş bir konvülsiyona kadar değişebilir.
Epilepsi sendromları tarihsel olarak etyoloji( semptomatik veya idyopatik; idyopatik epilepsilerin çoğu genetik temele dayanır) ve nöbetin başladığı bölgeye göre( jeneralize veya fokal –“ lokalize ilişkili”) sınıflanır. Bu sınıflama epilepsilerin moleküler genetik temeline ilişkin hızla gelişen ve modern nöro-görüntülemelerden elde edilen bilgilere ve pek çok epilepsi sendromunun fokal ve jeneralize nöbetler içermesinin anlaşılması üzerine tekrar gözden geçirilmektedir. Yeni sınıflama şeması( Bölüm 2) etyolojik özellikleri kullanır: genetik, yapısal / metabolik ve bilinmeyen. Şüphesiz bu şema daha fazla bilgilere ulaşıldığında daha netleşecektir. Patofizyolojik perspektiften bakıldığında bazı mekanizmalar epilepsi kategorilerini zorlayacak ve diğer mekanizmalar belli epilepsi sendromlarına spesifik olarak kalacaktır. alındığında normalde var olan inhibisyon ve eksitasyon arasındaki dengenin lokalize bir alanda, farklı alanlarda( nöbet“ odakları-foküsleri”) veya tüm beyinde bozulmasıdır( Şekil 1.2). Bu dengesizlik muhtemelen eksitasyonun artması ve inhibisyonun azalmasının bir kombinasyonudur( Tablo 1.1).
Geleneksel eksitasyon / inhibisyon dengesizliğine ilaveten yeni patofizyolojik mekanizmalar da tanımlanmıştır. Örneğin febril nöbetlerde sitokinler gibi inflamatuvar mediyatör salınımının nöronal hipereksitabilite oluşumunda katkısı bulunabilir. Bu gözlem tedavide yeni kapılar açacaktır.
Nöbet benzerleri
Klinik olarak farklı etyolojiye sahip pek çok durum nöbetleri taklit eder ve tedavileri AEİ’ lerin dışındadır. Bu durumlar nöbetlerde olduğu gibi tipik olarak paroksismal ve rekürendir. Bunları temsil eden örnekler Tablo 1.2’ de geniş ve farklı mekanizmaları ve tedavileri ile göstermektedir.
ô İPUÇLARI VE PÜF NOKTALARI
Epileptik olan ve olmayan epizotların ayrımı tetikleyen faktörlerin, epizot öncesi, anı ve sonrasında hasta davranışının dikkatli tarifi, iktal hareketlerin manuel olarak baskılanabilirliği ve hastanın bu nöbeti hatılayabildiğini içeren detaylı klinik öyküye dayanır.
Patofizyoloji
Hücresel düzeyde epileptiform aktiviteye damgasını vuran iki özellik nöronal hipereksitabilite ve nöronal hipersenkronidir. Hipereksitabilite bir nöronun uyarana verdiği aşırı yanıttır. Yani bir hücre sinaptik inputa tek tük yanıt vermek yerine çok sayıda aksiyon potansiyeli ateşler. Hipersenkroni korteksin küçük veya büyük bir bölgesinde nöronal ateşlemenin çevresine mekânsal ve zamansal yakınlığı kapsamında artması demektir.
Fokal veya jeneralize nöbetlerin altında farklı mekanizmalar yatar. Ancak en basit düzeyde ele
Şüpheli nöbet olayında AEİ’ lere yanıtın olması( AEİ’ lerin nöronal eksitabiliteyi azaltabildiğine göre) olayın mutlaka epileptik olduğu anlamına gelmez. Olayın EEG, hatta tercihan video-EEG ile kayıtlanması nöbetin epileptik olup olmadığını açıklar. Ancak bazı epileptik nöbetlerin özellikle beyinin derinlerinde bulunan bir odak varlığında hafif veya minimal elektrografik göstergeleri vardır. Bu nedenle nöbet benzeri olay incelenirken detaylı klinik öykü ile seçilmiş uygun laboratuvar incelemeler birleştirilmelidir.