139
soos chemikalieë, antibiotika en hormone is en apart in die aanvoerketting
na die verbruiker gehou is.
2. Sertifisering – U kan nie by verstek “organies”
wees nie
Aangesien net natuurlike, biodegradeerbare produkte gebruik word, word
water en die omgewing skoner. Boere en hul werkers geniet gesonder
werksomstandighede. Organiese diere word in harmonie met die aarde,
die omgewing en inheemse wildlewe geproduseer. Dit kan net goed wees
vir toekomstige geslagte.
Die internasionale vraag na organiese produkte groei toenemend, met
Europa, die VSA en Japan aan die spits. Verbruikers en kleinhandelaars wil
egter verseker wees van voedselveiligheid en egte organiese metodes.
Wat antibiotika betref: Die standaarde (EU 2092/91 en die konsep DAFFregulasies) laat “twee behandelingskursusse met chemies gesintetiseerde
allopatiese veeartsenykundige medisinale produkte of antibiotika toe binne
een jaar of meer as een behandelingskursus as hul produktiewe lewensiklus
minder as een jaar is”. As vee meer as dit ontvang, mag hulle en hul produkte
nie as organiese produkte verkoop word nie en die vee moet weer deur die
omskakelingsproses gaan. Aanhaling uit die EU 2092/91-standaarde.
Siektes en plae
Die organiese boer se benadering tot plae en siektes is om hulle te beskou
as simptomaties van wanbalanse in die vrugbaarheid en gesondheid van die
grond. Daar is te veel plae en siektes asook remedies om op te noem. Die
plant, soos enige lewende organisme, ontwikkel ’n natuurlike weerstand
teen die aanvalle van plae en siektes. Hierdie weerstand hang af van die
organisme se voeding.
Die gesondheidsvoordele
Die gevare wat d ie verbruik van produkte wat besmet is met skadelike
insekdoders vir die mens se gesondheid inhou, is onder andere verhoogde
kankergevaar, voortplantingsprobleme en neurologiese skade. Organiese
produkte is vry van chemiese reste, het ’n baie hoër vitamien- en
mineraalinhoud en is gewoonlik geuriger (dit is waarom toprestaurante
verkies om organiese bestanddele te gebruik).
Sertifisering
Daar is twee vlakke van organiese klassifikasie: Organies sertifisering en
Organies in omsetting. Soek die aantekening oor die Deelnemendewaarborgstelsels (Participatory Guarantee Systems – PGS) later in hierdie hoofstuk.
’n Gesertifiseerde organiese produk beteken dat die produk en die
boerderyproses oor ’n tydperk deur ’n onafhanklike, spesialissertifisering
sagentskap geïnspekteer is ten einde organiese egtheid aan die verbruiker
te verifieer. Hierdie proses vind gewoonlik oor ’n tydperk van ongeveer
drie jaar plaas. Tydens hierdie proses kan vervaardigers kommunikeer oor
produkte wat hulle “organies in konversie” (soos gewoonlik op sommige
belangrike kleinhandelaars se produkte verskyn) het.
Hierdie sertifiseringsorganisasies bestaan werklik net om aan verbruikers
die versekering te bied dat produkte en organisasies wat daarop aanspraak
maak dat hulle organies is, werklik aan organiese standaarde voldoen. Enige
sertifiseringsprogram behoort hul standaarde op versoek te kan gee en sal
gewoonlik aan die internasionale organisasie, die International Organisation
of Organic Agriculture Movement (IFOAM) se standaarde voldoen.
Wees op die uitkyk vir die sertifiseringseël of naam van die
sertifiseringsagentskap se etiket. Indien u sodanige aanspraak sien, beteken
dit dat
• geen skadelike chemikalieë vir ten minste die voorafgaande drie jaar
toegedien is nie
• die boer en die verwerker jaarliks sertifiseringsondersoeke ondergaan
• hulle volledige rekord van hul praktyke hou en ’n opgetekende
ouditspoor het
• hulle gebruik maak van ekologies vriendelike metodes en bestanddele
om die grond te verbeter en plae te beheer
Bron: hoofsaaklik gegrond op inligting van www.go-organic.co.za met insette van
ander belanghebbendes
Organiese boerdery kan werksgeleenthede skep vir miljoene kleinboere, asook vir
vroue- en jeuggroepe, en hou boonop ekonomiese en finansiële voordele in. Die doel
van die sektor se National Policy On Organic Production-besprekingsdokument
is om die plan uiteen te sit wat organiese boerdery ’n werklikheid kan maak.
Waarom moet u sertifiseer?
• Produkte lyk dieselfde as konvensionele produkte.
• Verbruikers het die reg om te weet dat produksie organies was (veral
as hulle meer daarvoor betaal).
• Dit beskerm boere wat die reëls nakom teen die slegte reputasie van
diegene wat dit nie nakom nie.
• Dit verleen toegang tot hoëwaardemarkte in Suid-Afrika en in die
buiteland.
Sertifisering is ’n manier om te verseker dat produkte in ooreenstemming is
met plaaslike en internasionale standaarde.
Elemente van ’n sertifiseringstelsel
• Standaarde – waaraan u moet voldoen
• Kontrakte – u belowe om organiese metodes te handhaaf
• Inspeksie – word jaarliks gedoen
• Sertifisering – goedkeuring van u plaas en die metodes wat u gebruik
• Bestuur – van dieselfde plae en siektes, maar sonder chemikalieë (daar
moet planne hiervoor wees); dit sluit ook vrugbaarheidsprogramme
in
• Etikettering – waarop die verbruiker kan vertrou
• Inligtinguitruiling – dit vestig die ouditspoor wat organiese status
verseker van die saad na die tafel, omdat dit aanvanklik nie maklik is nie
en daar baie is om te leer
Wat moet u dus doen?
• Vra sertifiseerders na inligting en die standaarde.
• Stuur ’n aansoekvorm in met basiese inligting.
• Vra ’n beraming vir inspeksie en sertifisering vir ’n jaar (maak seker dit
dek al die stappe van die proses).
• Bestudeer die vereistes (daar is baie hieroor op die internet).
• Verstaan die omskakelingskwessies.
• Ontwikkel ’n plan om grondvrugbaarheid, plae, siektes en
onkruidbeheer te hanteer.
• Praat met ander organiese boere.
• Vestig u mark.
• Praat met konsultante.
• As alles goed lyk, kies ’n sertifiseerder en betaal om die
sertifiseringsproses aan die gang te kry.
Inspeksies wat betrokke is
Die inspeksie is ’n bevestiging van inligting wat deur die aansoekdokumentasie
verkry is.
• Produksiestelsel – Is dit werklik organies?
• Operateur – Weet hy/sy genoeg om organies te bestuur? Is hy/sy
daartoe verbind?
• Omgewing/besoedeling – Sal u bure se gewassspuitstof op u lande
waai? Is daar goeie biodiversiteit?
• Lande – Het drie jaar verloop sedert chemikalieë laas gebruik is? Lyk
plante en diere gesond?
• Vee – Word dierewelsyn gerespekteer? Watter veeartsenykundige
behandelings is algemeen?
• Materiaal en saad wat ingebring is – Is hulle ook organies? Is hulle ook
GMO-vry? Hoe weet u?
• Plaag- en onkruidbeheer – Hoe word dit bereik?
• Vrugbaarheidsbestuur – Is daar werklike pogings om grondvoeding op
te bou?
• Berging en verwerking – Is dit moontlik dat organiese produkte per
ongeluk met konvensionele produkte deurmekaar kan raak? Dit
behoort die moontlikheid van vermenging, vervanging en besoedeling
uit te skakel.
• Dokumentasie – Is rekordhouding goed genoeg om te toon dat net
organiese metodes gebruik is? Is naspoorbaarheid seker?
• Verkope, etikette – Het u net dit verkoop wat u geproduseer het?