138
hulpbronne en goeie
landboupraktyk
hulpbronne en goeie
landboupraktyk
Natuurlike bouwerk
Organiese boerdery
1. Oorsig
1. Oorsig
Raadpleeg die opskrif “Konstruksie” in die hoofstuk oor permakultuur
Natuurlike bouwerk is die enige bousisteem wat die hoogste waarde
heg aan sosiale en omgewingsvolhoubaarheid. Die uitgangspunt van
natuurlike bouwerk is om die omgewingsimpak van ons behuisings- en
ander boubehoeftes tot die minimum te beperk en terselfdertyd gesonde,
pragtige, gemaklike en spiritueel inspirerende huise daar te stel.
Natuurlike materiale soos klip, hout, strooi en grond is nie alleen nietoksies
nie, dit verryk ook die mens se lewe. Daar gaan ’n positiewe gevoel
van natuurlike bouwerk uit wat moeilik is om te beskryf. Selfs al is ons
gekondisioneer om alles wat nuut, blink en presies is te verkies, reageer
ons op ’n diep vlak op ongeprosesseerde materiale, op idiosinkrasie, en
op die individuele denke en sorg wat in vakmanskap en handvaardigheid
uitgedruk word.
Bron: aangepas uit www.networkearth.org en www.greenbuilding.co.za.
2. ’n Paar rolspelers
Huise wat met tradisionele grondtegnologie en met die aanwending van inheemse
kennis gebou word, maak die grootste deel uit van die informele behuisingsektor
in Suid-Afrika.
Berg en Dal Ecovillage
info@berg-en-dal.co.za
www.berg-en-dal.co.za
McGregor Alternative
Technology Centre
www.mat.org.za
Opleiding in die natuurlike bouwerk Oudrif
verskaf
Tel: 027 482 2397
www.oudrif.co.za
InSynch Sustainable
Simply Sustainable
Technologies
Tel: 072 487 1733
Tel: 076 668 8877
www.simplysustainable.co.za
www.insynch.co.za
3. Publikasies en webtuistes
• Die Kaapse argitek Etienne Bruwer was die voorloper in die gebruik
van hierdie materiaal in Suid-Afrika en het dit gebruik om sy kantore in
Constantia, Kaapstad, te bou. Sedertdien is ’n aantal projekte in SuidAfrika gebou, insluitende ’n gastehuis in die Sederberg. Besoek www.
oudrif.co.za vir ’n fotoalbum en beskrywing van die projek.
• Vir verdere inligting oor strooibaalkonstruksie sien
- Straw Bale Construction Basics – www.i4at.org/lib2/strwbale.htm en
www.strawbale.com
- die International Journal of Straw Bale and Natural Building – www.
thelaststraw.org
• Die volgende materiale word op www.strawbalecentral.com bespreek
(kies die “Techniques & Bibliography”-kieslysopsie): lewende dak,
natuurlike pleister en afronding, papierblokke, saamgeperste grond,
herwonne boumateriaal, strooibaalkonstruksie, dekgras, wattel
en smeersels, hout, kleisteen, bamboes, strooiklei, saamgeperste
grondblokke, sandsakke, grondvloere, “earthships”, gemengde
strukture, ligte strooiklei (Leichtlehm), hennep en ander vesels.
• www.shelterpub.com. Shelter Online illustreer selfs meer
verbeeldingryke maniere om ’n dak oor jou kop te kry.
• www.greenhomebuilding.com – “building today for tomorrow”
Waaroor handel organiese boerdery?
Organiese boerdery het daarmee te doen dat goedere in harmonie met
die natuur, en nie in stryd daarmee nie, geproduseer word. Die oogmerk
is om die gebruik van skadelike chemikalieë uit te skakel deur die natuur
se natuurlike hulpbronne doeltreffend te gebruik. Alle organiese produkte
is ook vry van geneties gemanipuleerde organismes (organismes waarvan
die basiese geenstruktuur gemanipuleer is deurdat eksterne organismegene
bygevoeg is).
Wat is organiese boerdery?
Organiese boerdery is ’n produksiestelsel wat die gesondheid van grond,
ekostelsels en mense in stand hou. Dit steun op ekologiese prosesse,
biodiversiteit en siklusse wat aangepas is by plaaslike toestande, eerder as op
die gebruik van insette met nadelige effek. Organiese boerdery kombineer
tradisie, innovasie en wetenskap om tot voordeel te wees van die gedeelde
omgewing en billike verhoudings en ’n goeie kwaliteit lewe vir almal wat
betrokke is te bevorder.
Voorbeelde van organiese boerderymetodes sluit die volgende in:
• Die rotering van gewasse tussen landerye. Dit help dat plae nie
vermeerder nie en verbeter die vrugbaarheid van die grond.
• Die aanplant van sekere kruie- en blomsoorte om insekte te lok wat
ongewenste plae sal verdryf.
• Die gebruik van biologiese insekdoders en pogings om plae se natuurlike
vyande in te span om plae te beheer.
Organiese boerdery produseer voedingryke, vrugbare grond wat die plante
voed. Deur chemikalieë weg te hou van die grond, word die watergehalte
en die wildlewe beskerm. Dit behels ook dat die welsyn van diere bevorder
word deurdat alles van die teel, grootmaak en hantering, tot die voer van
diere streng gereguleer word en ’n vrylopende leefstyl geïmplementeer
word.
Die grond
Organiese boerdery verwys na ’n stelsel as ’n totale entiteit in ekologiese
balans. Grondvrugbaarheid word bevorder deur kompos, dekgewasse,
die afwisseling van gewasse, groenbemesting, minimum grondbewerking,
blaarbedekking en deur biodiversiteit te waardeer en sintetiese chemiese
insette te vermy. Die beginsel is om die grond met respek te behandel in die
wete dat grond die basis van lewe op aarde is. Organiese boerdery berus
dus daarop om die grond, en nie die plant direk te voed nie. Organiese stof is
hierdie “voeding”. Die organiese boer stel daarin belang om grondprosesse
te balanseer en konsentreer nie soveel op die balansering van getalle as ’n
gevolg van grondanalise nie. ’n Goeie organiese grondstruktuur kan groot
volumes stikstof, fosfor, kalsium, yster en ander mikrovoedingstowwe
hou wat noodsaaklik is om plante van ’n gebalanseerde dieet vir gesonde
groei te voorsien. ’n Goeie grondstruktuur sal waterinfiltrasie en -retensie
optimaliseer en is ook belangrik vir die beheer van erosie deur wind en
water.
Organiese vleis
Organiese dierverskaffers moet streng protokolle volg wat die menslike
behandeling van hul beeste insluit en hulle toelaat om natuurlik volwasse te
word. Hulle word toegelaat om natuurlik te wei in ’n plaasomgewing wat
stres verminder en hoëgehaltevleis produseer wat vry van besoedelende
stowwe is. Dit kos meer om sulke vleis te produseer, aangesien die diere
stadiger op natuurlike weiding groei en gevolglik is meer grond nodig en
hoër rentekoste word opgeloop. Die gesertifiseerde plaas moet 90% van
die voer op die plaas produseer.
Gesertifiseerde organiese vleis is ’n waarborg dat vleis vry van bymiddels,