rüzgârın dirise etmesini (dönmesini) ve olası sağanakları göz önünde
bulundurun. Eğer derinlik hızlı bir şekilde artıyorsa, alargaya demir
atmaktan vazgeçin. Şöyle bir örnek verelim.
15 metreye demir attınız. Derinliğin dört katı kaloma verdiniz ve 60
metre zinciri zemine döşediniz, kıyaya doğru yaklaştınız. Teknenin
bulunduğu yerde de derinlik 5 metre… Bu sizin demirin zeminde döşeli
olduğunun da bir göstergesi. Ancak kıçtan kara olmadınız. Rüzgâr yön
değiştirdi, koyun içine giren rüzgâr karaya çarpıp koyun içine geldi, sizin
de tekneniz koyun ortasında geldi. Sizin demir yine 15 metre derinlikte.
Ancak teknenin altındaki su da 40 metre derinlik var. Sizin bütün
kaloma boşa gitmiş. Zinciriniz zemine döşenmiş halden çıkmış, denize
sallanmış bir olta gibi duruyor. Kısacası demir taramanız çok yüksek bir
ihtimal. Genellikle Güney Ege’deki koyların büyük bir bölümü böyledir.
Eğer girdiğiniz koyun çevresi yüksek tepelerle çevrili ise koyun derinlik
yapısı da çanak gibidir.
Eğer koyun orta kesimlerinde ve çevresinde ani derinlik değişiklikleri
yoksa, alargada demir atmanın hiçbir sakıncası yoktur. Kaloma miktarını
da etraftaki teknelerin durumunu da dikkate alarak 4 kattan daha fazla
vermenin hiçbir sakıncası yoktur. Sert havalarda kaloma miktarı 7 kat
önerilir. Sakin bir havada da, siz havanın sertleşeceğini düşünerek 7 kat
kaloma verin. Zincir değil de halat kullanıyorsanız kalomayı sakin
havada 6 kat, sert havada 10 kata kadar çıkarın.
Demiri tekne hafif bir yolla (tercihan tornistan giderken) funda edin.
(İleri manevra ile de olur ama yaygın olan geri manevrada atmaktır.)
Zincirin tamamını birden boşaltmayın. Ölçtüğünüz derinlikten biraz
fazla zinciri tek hamlede atın. Sonrasını ise hafif tornistan yaparak ve
zinciri döşeyerek bırakın. Böylelikle demirin dipte kümelenmesini
önlemiş olursunuz. Zincirin iyi döşenip döşenmediği, demirin tutup
tutmadığını test etmek için zinciri döşedikten sonra bir süre geçmesini
bekleyin. Tekne rüzgâr üstüne dönsün. Hafif bir tornistan vererek zinciri
iyice gerdirin ve demirin tutup tutmadığını test edin. Makineyi stop
edin, telsizi kapatın. Demirin tarayıp taramadığını kontrol edebilmek
için, gece de görülebilecek en az iki kerteriz noktası alın.
Teknenizin başı, rüzgâr her yön değiştirdiğinde rüzgâr üstüne
dönecektir. Eğer dönmüyorsa, demir tarama ihtimaliniz çok yüksektir.
Bu durumda demir atarken aldığınız iki kerteriz noktasını da kontrol
edin ve demiri toplayıp tekrar atın. Buna, biz demir tazeleme diyoruz…
Bu arada zincirin zemine iyice döşenmesini sağlamak için,
Denizde yaşamak
101