Şia İnançları/Allah'ı Tanıma .......................................................... 169
Bu konunun incelenmesiyle aşağıda yer alan iki
mesele açıklığa kavuşur:
1- Bir malulün (sonucun) nedenlerinin tümüyle ya-
hut parçalarıyla olan ilintisi göz önünde bulundurulur-
sa
onun
kamil
illetle
ilintisinin,
zaruret
(cebr = zorunluluk) ve parçalarıyla eksik illetle olan iliş-
kisinin) mümkün = olasılık olduğunu görürüz. Çünkü bir
neden bütününün her bir parçası, sonuç ve malula zo-
runlu varoluş değil de ancak varoluş imkanı ve olasılı-
ğını sağlar.
O halde her bir parçasının varlığının tam illetiyle zo-
runlu bir ilinti içerisinde olduğu varlık dünyasının bir
başından öteki başına zaruret = zorunluluk hakimdir ve
onun vücudu bir takım kesin ve zaruri = zorunlu olay-
lardan düzenlenmiştir. Bununla birlikte, varlık dünya-
sının parçalarının her birinin nakıs illetiyle olan imkan
ve olabilirlik ilintisi mahfuzdur.
Kur'an-ı Kerim, kendi öğretisinde bu zaruret hük-
müne ilahi kaza adını vermiştir. Çünkü bu zaruret de,
evrene varlık bağışlayandan kaynaklanmıştır. Bu yüz-
den, istisna kabullenmeyen, adaletli, kesin bir hüküm
ve kazadır.
Yüce Allah, çeşitli ayetlerde şöyle buyurmuştur: "İ-
yice bilin yaratış da O'nun, buyruk da O'nundur." 151
151- A'raf/54.