Şia İnançları/Allah'ı Tanıma .......................................................... 167
şünülebilir. Ama bazı sıfatlar sadece nitelenmişe da-
yalı olmakla kalmayıp, zatın mezkur sıfatla nitelen-
mesi için diğer bir şeyin varlığını zorunlu kılar. Örneğin
yazıcı ve konuşmacı olmak, istekte bulunmak ve ben-
zeri sıfatlar. Yazıcılıkta mürekkep, kalem, kağıt vb.
konuşmacılıkta işitici ve istekte bulunmakta istenile-
cek bir şeyin olması şarttır, bu sıfatın gerçekleşme-
sinde sadece insanı farz etmek, yeterli olmaz.
Bu açıklamalardan anlıyoruz ki: Allah'ın hakiki -ve
zatıyla bir olan- sıfatları ancak birinci tür sıfattır. Ama
sıfatların gerçekleşmesinde başka bir şeyin katkısı
olduğu ve yaratıkların yaratılmasıyla Allah'a isnad edi-
len bütün sıfatların Allah'ın zatıyla bir ve zati sıfatlar
olması söylenilemez.
Yaratılıştan sonra Allah'a isnat edilen yaratıcı, faal,
rab = besleyici, dirilten, öldüren, rızık veren vb. isimler
O'nun zatıyla bir olmayıp zat dışı ve fiil sıfatlardır.
Fiil sıfat, işin yapılmasından sonra zattan değil de
fiilden çıkarılan ve takılan sıfatlara denir. Örneğin ya-
ratıcı sıfatı, yaratılışın gerçekleşmesinden sonra yara-
tılanlardan çıkarılan ve algılanan bir sıfattır. Bu tip sı-
fatlar Allah'ın zatına değil de yarattıklarına dayalı ol-
duğu için bunun gerçekleşmesiyle O'nun zatı bir hal-
den diğer bir hale değişmez.