DEFTERHÂNE’DEN TAPU VE KADASTRO’YA | Page 99

Kuruluşundan Tanzimat’a Defterhâne-i Hakanî miş olanlarında bile rastlanmayacak düzeyde gelişmiş bir sistem hâlindedir. Diğerlerinde ancak bu vergi yükümlülükleri veya askerî hizmetleri olan kişilerin basit listeleri hâlinde ve ülke içinde dağınık ve parçalı olarak yapılmaktayken, Osmanlı tahrirleri ise geniş bir alana yayılmış olan Osmanlı ülkesinin her köşe ve bucağında aşağı yukarı aynı usullerle yapılmakta, muntazam olarak devam ettirilmekteydi. Bu defterler imparatorluğun vergi kaynakları, malî örgütlenmesi, askerî güç ve imkânları hakkında çok yönlü bilgiler ihtiva edip, zengin istatistik malzemesi içermesi bakımından diğer hiçbir medeniyetle mukayese edilemeyecek ölçüde sistemli ve kapsamlı çalışmalardır. Kısacası, tahrir defterleri devletin kendisine mahsus örgütlenme araçlarından birisi belki de en önemlisiydi. Devlet yapılan tahrirler sayesinde hakimiyet gücünü tespit edebilmekte ve düzenin muhafazası için benzeri :v