Kuruluşundan Tanzimat’a Defterhâne-i Hakanî
F. DEFTERHÂNE’DE MUHAFAZA EDİLEN DEFTER VE BELGELER
Osmanlı Devletinde kâğıt, yazı yazma ve yazılı vesikaya saygı gösterme gelenek ve
anlayışının sonucu olarak, her türlü belge çeşitli muhafazalar içinde saklanarak çok zengin
bir arşiv malzemesi ortaya çıkmıştır.
Orta Asya ve Orta Doğu’nun tecrübe birikimi, Anadolu’nun ve fethedilen bölgelerin mahallî gelenekleri İslâm çerçevesinde asırlarca elekten geçirilerek ve birbirine eklenerek
özgün bir sistem hâline gelmiş ve Osmanlı’nın nev’i şahsına münhasır bir arşiv sistemi oluşturmasını sağlamıştır. Osmanlı’nın idarî, iktisadî ve sosyal sistemi, ilkelerle hareket eden nizam fikrinden kaynaklanmıştır. Sağlıklı devlet idaresinin sağlıklı bir hafızaya sahip olmaktan
geçtiğini ve bu hafızanın ise yazılı evrakın muhafazasına bağlı olduğunu idrak etmiş olan Osmanlı, köklü geleneklerinin de etkisiyle zengin bir arşiv hazinesinin oluşmasını ve bugünlere intikal etmesini sağlamıştır.
75