Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Defterhâne-i Hakanî
Nezârete dönüştürülmesinden sonra gerek merkez gerekse taşra teşkilatı açısından
büyük bir yapıya kavuşan Defterhâne’nin 19 C.Ahir 1325 (30 Temmuz 1907 ) tarihinde teşkilat nizamnâmesi hazırlanmıştır. “Defter-i Hâkanî idarelerinin tensikat ve teşkilatına ve memurîn
ve müstahdeminin vezaifine dair nizamnâme” 703 adı ile yayınlanan düzenlemede Defter-i Hâkanînin
taşra teşkilatı yeniden ele alınarak Defter-i Hâkanî
müdürleri ile kaza tapu kâtipleri sınılara ayrılmış
ve görev yaptıkları bölgeye göre memurlara maaş ödenmesi prensibi belirlenmiştir. Söz konusu
nizamnâme ile merkez ve taşra birimlerinde yürütülen her türlü muamelenin izahatı yapıldığı gibi muamelelerden alınacak harçların yüzdelik miktarları
da tespit edilmiştir. Defterhâne idarelerince düzenlenen daimi ve yoklama defteri kayıtlarının ne şekilde düzenleneceğinden, umûmî mahiyetteki yoklama işlemle