Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Defterhâne-i Hakanî
zineyi zarara uğrattığı ifade edilmiştir. Daha önceki bir iradeyle, bu tür arazilere tapu verilip
verilmemesi hususunun, Arazi Kanunu Hazırlayan Komisyonun işlerini tamamlamasıyla netleşeceği belirtilmiş ise de, Arazi Kanunu Hazırlık Komisyonunun da başkanı olan Ahmet Cevdet başkanlığındaki bir heyet tarafından, bu sorunun çözümü için bir nizamnâme hazırlanmış ve kabul olunursa Arazi Kanununda da yer alması öngörülmüştü.594 Kabul edilen bu yeni usul eskiden beri çeşitli sebeplerle toprağın devlete aidiyetinin sağlanmasına yani, arazi-i
mîrîyeye tebdiline yönelik hareket tarzına da uygun bulunmaktadır.595
Yaylak, kışlak ve korular hakkında arazi-i mîrîye muamelesi uygulanmasına dair iradeden kısa bir süre sonra aynı muamelenin, arazi-i mîrîyeden bir sebeple ifraz olup hayır işlerine ayrılan ve aslında rakabesi beytülmale ait olan ve tahsisat kabilinden olan vakıf arazilerde de uygulanması hükme bağlanmıştır. Arazi Kanunnamesini hazırlayan komisyon kararı ile teklif edilen bu husus 11 Recep 1274 (M.25 Şubat 1858) tarihinde iradeyi seniyye ile kabul edilip uygulamaya konulmuş ve Arazi Kanunu’nda da yer almıştır . Bu hüküm, vakılara ait toprakların senetlerini tanzim eden Evkaf-ı Hümayun’a da bildirilmiştir.596
11 Recep 1274 (M.25 Şubat 1858) Tarihli İrade
594 BOA.İ.MMS. dos.no:132/5655, vrk.1-7
595 Barkan, a.g.m, C.1, s.365
596 Karakoç Serkis, a.g.e, C.1, s.165; Barkan, a.g.m, C.1, s.367-368
153