Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Defterhâne-i Hakanî
4. 3 MUHARREM VE 11 RECEP 1274 TARİHLİ İRÂDELER
3 Muharrem 1274(24 Ağustos 1857) tarihli İrade, Defterhâne’de kayıtlı olmayan yaylak, kışlak ve korular hakkında da arazi-i mîrîyeye tatbik edilen muamelelerin uygulanmasına dair çıkarılmıştır.
3 Muharrem 1274(24 Ağustos 1857) Tarihli İrade
Osmanlıda arazi-i mîrîyeden olan yaylakların ferağ ve kasr-ı yed işlemleri Tanzimat’tan
önce sipahiler tarafından, Tanzimat’tan itibaren 1263 tarihine kadar defterdarlar tarafından
vergisi alınarak yapılır ve tapu senedi düzenlenirdi. 1263 tarihinde tapu senetlerinin tanzim
edilmesi ve verilmesi hususunda Defterhâne-i Âmire’nin yetkilendirilmesi üzerine yeni usule geçilmişti. Bu tür muamelelerde arazi tahririne ait defterler sicil olarak kullanılmış, ancak iki yüz yıla yakın zamandır yeni tahrir yapılmadığından bazı yaylak ve kışlakların kaydı bulunmamaktaydı. Bu nedenle kaydı bulunsun ya da bulunmasın, aksi belgeyle ispat edilmedikçe, bu tür arazilerle ilgili işlemlerin arazi-i mîrîyeden kabul edilip muamelelerinin buna göre
yapılmasını emretmektedir.593 Defter emininin arzı üzerine konu gündeme gelmiş olup, yaylak ve kışlaklarda kaydı bulunamayan yerlere tapu verilememesinin hem tebaayı hem de ha-
593 İradenin tam metni:Karakoç Serkis, a.g.e., C.1, s.161-162
152