Kuruluşundan Tanzimat’a Defterhâne-i Hakanî
Tahrir defterleri bilhassa demografi ilmine yönelik
çalışmalar içinde zengin istatistik malzemesi ihtiva etmektedir.415 Ancak, tahrir defterlerini demografik çalışmalarda kullanacak olanlar, bu defterlerin nüfus sayımına mahsus defterler olmadığını, kadınlar ve buluğ çağına girmemiş çocukların kaydedilmediğini, sayımlarda kayıt dışı kalanlar olabileceğini dikkate almaları gerekmektedir. 416 Bu ve benzeri bir
takım eksiklikler dikkate alınarak değerlendirildiğinde, tahrir
defterlerinden “5 çarpanı kullanılarak” bir bölgenin umumî nüfusu ile ilgili tahminî rakamlara ulaşmak mümkün olabilmektedir. 417 Nüfusa ait umumî rakamlara ulaşılabildiği gibi, bir
bölgedeki nüfusun mahalle mahalle etnik ve dinî dağılımları da tespit edilebilmektedir. Aynı yerleşim yerine ait mufassal ve icmâl defterlerin birden fazla bulunanlarını karşılaştırmak
suretiyle bir bölgede yaşayan Müslüman, Hıristiyan, Yahudi v.b. dinî yapısı ile Türk, Rum, Ermeni, Arap gibi etnik yapısında meydana gelen değişimleri 418 ve bölgenin dinî ve etnik yapısında meydana gelen değişimlerin nedenleri 419 yaklaşık olarak tahmin edilebilmektedir.
Tahrir defterleri iktisat ve demografi gibi istatistikî verilere ihtiyaç duyan çalışmalar
dışında devrin idarî yapısı ile ilgili de bilgiler ihtiva etmektedir. Bu defterler sayesinde bir bölgede vilayet, sancak, nahiye, köy ve mezra gibi idarî bölünmeleri adlarıyla bir Ɩ