82 ISABELLA VAN SPANJE EN ELISABETH VAN ENGELAND.
ongeloovige ELISABETH. Bij hare troonsbestijging had de laatste nog openlijk de katholieke godsdienst bezworen en het in stand houden daarvan bij eede beloofd, ja zelfs herhaaldelijk huichel-achtig de katholieke mis gevierd, om tot gelegen tijd hare onder MARIA weder katholiek geworden onderdanen te bedrie-gen. Toen zij echter het masker afwierp, schreef zij zulke bit- tere en bloedige vervolgingen tegen de katholieken uit, en liet die met zooveel wreedheid uitvoeren, dat zelfs de gruwelen der spaansche inquisitie daarbij verbleeken. Verbeurdverklaring der bezitting was gesteld op den eerste, de dood op de tweede wei-gering om de koningin ook voor het kerkelijke opperhoofd van Engeland te erkennen, en de overvolle kerkers, de steeds ge-bruikt wordende foltertuigen, te steeds gevulde galgen, de op-gesneden ligchamen der oudgeloovigen, de vierendeelingen en verminkingen van allen aard, gaven onophoudelijk de onweêr-sprekelijkste bewijzen van ELISABETH’S despotisme. Gewis, als de inquisitie onder ISABELLA duizenden sloeg, de hervorming van ELISABETH heeft tienduizenden geslagen!
De laatste dagen van beide vorstinnen waren met kommer en zorg vervuld; maar terwijl ISABELLA voor de toekomst van het rijk beefde, met krachtigen, helderen geest hare laatste be-palingen maakte, en als eene vrome christin, door de zege- ningen der kerk gesterkt, met moed en vastberadenheid den dood te gemoet ging, was ELISABETH in diepen kommer ver-zonken, door bittere zelfverwijtingen over de teregtstelling van haren gunsteling ESSEX 1) gekweld, door het zigtbare verlies van de volksgunst diep gekrenkt, en door de slechtste luim tot een kwelling voor hare omgeving. In plaats van met de sacramenten der stervenden had zij zich met een zwaard gewa-pend, waarmede zij soms woedend in de tapijten hieuw, terwijl zij, uit vrees voor den dood, in hare laatste dagen niet te bed ging, maar zich half vertwijfeld midden in haar vertrek op den vloer nederlegde. Wel bad de aartsbisschop van Canterbury
1) ROBERT, graaf VAN ESSEX, geboren in 1567, werd van zamenzwering be-schuldigd en stierf op het schabot in 1601