DER GERMAANSCHE VOLKEN. 177
burgvrouw vrijelijk het slot kon verlaten en mededragen wat haar het kostbaarst was, stak deze haren man in eene kist, en droeg hem zoo op haren rug de poort uit. Ter herinnering aan die daad viert men den Koppelmaandag.
Den 19den Januarij viert men in Brussel den Vrouwenavond. Op dien dag namelijk in den jare 1101 zouden de Brusselaars, die ontkomen waren aan de gevaren en ongemakken van den eersten Kruistogt, onverwacht zijn teruggekeerd, en door hunne van vreugde opgewonden vrouwen na het welkomsmaal naar hunne kamers gedragen zijn.
Zeer feestelijk werd vroeger de Sebastiaansdag (20 Ja- nuarij) herdacht. Want de heilige Sebastiaan, die eenmaal, aan een boom gebonden, aan heidensche schutters tot wit voor hunne pijlen gediend en zoo den martelaarsdood ondergaan had, was de schutsheer en patroon der schuttersgilde, die zich naar hem ook, broederschap van den heiligen Sebastiaan noemde. De oprigting dier gilden had plaats in de 14e, 15e, en 16e eeuw. Hoe meer namelijk magt en aanzien van den adel zonk, des te krachtiger verhieven zich de gemeenten der steden, en hoe meer de steekspelen (tornooijen) der edelen in onbruik kwamen, des te talrijker werden de schuttersfeesten der burgers. Bijna in elke stad, op elk dorp vormden zich schuttersgezelschappen die uit hun midden een hoofdman of meester een schat-meester en een plakmeester 1). De beide eersten werden jaarlijks door het lot aangewezen; maar tot plakmeester koos men den man die, luimig en geestig, als potsenmaker van het gezelschap optreden kon.
Over het algemeen is Januarij, na Driekoningendag, wanneer het lengen der dagen merkbaar wordt, ook gewoon- lijk de regte tijd voor winter-vermakelijkheden en vooral in de bergachtige streken, met sledevaarten enz. de feesttijd der bewoners.
1) Naar de plak of den stok, dien hij als wapen droeg.