Contemporary Eurasia VI (2) Contemporary Eurasia VI (2)

ՎԱՀԱԲԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ԱՐՏԱՀԱՆՄԱՆ ՍԱՈՒԴԱԿԱՆ ՀԱՅԵՑԱԿԱՐԳԸ ԵՎ … րող կառույցներին 35 : Շարժումն, ի դեպ, տարածում է գտել նաև Սաուդյան Արաբիայում, չնայած թագավորությունը սեփական երկրում միշտ էլ զգուշավոր մոտեցում է որդեգրել «Մուսուլման եղբայրների» նկատմամբ 36 ։ Սաուդյան Արաբիայի Թագավո- րությունը վահաբականության արտահանման շրջանակներում ընդհանրապես աջակցել է XX դարում և XXI դարի սկզբներին իսլամիզմի տարբեր ձևաչափերի, այդ թվում՝ մարտնչող, ձևա- վորմանը և հետագա զարգացմանը։ Փաստորեն 1970-ականներից համաշխարհային ամենա- մեծ նավթարդյունահանող պետություններից մեկի՝ Սաուդյան Արաբիայի աջակցությամբ սուննի իսլամի պահպանողական հոսանքները, առաջին հերթին՝ վահաբականությունը, ինչպես նաև սուննի իսլամի վերածննդի պահպանողական շարժում- ները, որոնք զարգանում էին սալաֆիականության պլատֆորմի վրա, սկսեցին լայն թափով ֆինանսավորվել և ուղղորդվել Սաուդյան Արաբիայից։ Սաուդյան Արաբիան նպատակադրվեց վահաբականության տարածման միջոցով հիմնավորել իսլա- մական աշխարհում իր առաջնահերթությունը։ Տասնամյակներ շարունակ վահաբականության արտահանման հետևանքով մեծ հարված հասցվեց տեղերում «ազգային» և «ժողովրդա- կան» իսլամներին։ Հարկ է նշել, որ վահաբական գաղափարախոսությունը, որի ամենակարևոր բաղկացուցիչներից մեկը ջիհադի արդի մեկնաբանությունն է, շոշափելի դերակատարություն ունեցավ մարտնչող իսլամիզմի ժամանակակից հայեցակարգի ձևավոր- ման և ներդրման հարցում։ Ասվածի ապացույցը խորհրդա-աֆ- ղանական պատերազմն (1979-1989 թթ.) է, որտեղ վահաբա- կանությունը հակախորհրդային պայքարի գաղափարական հարթակն էր։ Բացի աֆղանական պատերազմից, ռուս-չեչե- նական պատերազմներում (1994-1996 թթ., 1999-2009 թթ.) ևս 35 36 Roy O., The Failure of Political Islam, 1994, Harvard University

Contemporary Eurasia VI (2) Contemporary Eurasia VI (2) | Page 48