Contemporary Eurasia VI (2) Contemporary Eurasia VI (2) | Page 47

ԱՐԱՔՍ ՓԱՇԱՅԱՆ
վահաբականության տարածման համար։ Այդ գումարի շրջա-
նակներում ամբողջ աշխարհոում կառուցվել է վահաբական
ուղղվածությամբ 202 իսլամական քոլեջ, 210 իսլամական
կենտրոն, 1359 մզկիթ, 2000 իսլամական դպրոց, ինչպես նաև
իրականացվել են քարոզչական տարաբնույթ աշխատանք-
ներ 30 ։
1984 թ. Ֆահդ թագավորի կողմից Մադինայում հիմնվեց
Ղուրանի տպագրատուն 31 , որտեղ ամեն տարի հրատարակել
են Ղուրանի միլիոնավոր օրինակներ, նաև վահաբական
ուղղվածությամբ գրականություն՝ աշխարհով մեկ անվճար բա-
ժանելու նպատակով 32 ։
Հատկանշական է, որ թագավորության դեսպանատնե-
րում աշխատել են նաև կրոնական գործերով կցորդներ, որոնք
գործունեություն են ծավալել վահաբական քարոզչության ուղ-
ղությամբ 33 ։ Բացի վահաբականության արտահանումից,
Սաուդյան Արաբիան ֆինանսավորել և աջակցել է աշխարհի
տարբեր անկյուններում իսլամի պահպանողական մեկնաբա-
նություններով հանդես եկող քաղաքական շրջանակներին՝ նոր
լիցքեր հաղորդելով իսլամական վերածննդի շրջանակներում
շարիաթի ներդրման համար պայքարող շրջանակներին։
Թե՛ Մերձավոր Արևելքի տարբեր երկրներում և թե՛ տա-
րածաշրջանից դուրս Սաուդյան Արաբիան զգալիորեն աջակցել
ու ֆինանսավորել է «Մուսուլման եղբայրներին» 34 ու դրան հա-
30
S. Shane, Saudis and Extremism: Both the Arsonists and the Fire-fighters,
New-York Times, Aug 25, 2016.
31
Տպագրատունն ամենամեծն է իսլամական աշխարհում և հնարավորու-
թյուն ունի տարեկան տպագրելու Ղուրանի մոտ երեսուն միլիոն օրինակ։
Մանրամասն տե՛ս King Fahd Glorious Quran Printing Complex,
http://www.qurancomplex.org.
32
G. Kepel, Jihad: The Trail of Political Islam, 2006, I.B. Tauris, p. 72.
33
Lacey R., Inside the Kingdom: Kings, Clerics, Modernists, Terrorists, and the
Struggle for Saudi Arabia, 2009, Penguin Group, p. 95.
34
«Մուսուլման եղբայրներ» կրոնաքաղաքական շարժումը հիմնադրվել է
1928 թ. Եգիպտոսում Հասան Ալ-Բաննայի կողմից, որից հետո շարժման
գաղափարախոսությունը տարածում է գտել թե՛ արաբական և թե՛ իսլա-
մական աշխարհում՝ նպաստելով իսլամիզմի տարբեր հոսանքների ու ուղ-
ղությունների ձևավորմանը։
47