Contemporary Eurasia VI (2) Contemporary Eurasia VI (2) | Página 42

ՎԱՀԱԲԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ԱՐՏԱՀԱՆՄԱՆ ՍԱՈՒԴԱԿԱՆ ՀԱՅԵՑԱԿԱՐԳԸ ԵՎ …
Մադինայի իսլամական համալսարանը ստեղծվել էր՝
աջակցելու իսլամի վահաբական-սալաֆիական մեկնաբանու-
թյանը։ 1971 թ. ՄԻՀ-ի առաջին ռեկտոր, խիստ պահպանողա-
կան հայացքներով հայտնի մուսուլման աստվածաբան Մու-
համմադ Իբն Բազը, խոսելով համալսարանի նպատակների
մասին, նշում էր, որ համալսարանը պետք է աջակցի իսլամի
ճշմարիտ, համապարփակ ընկալմանը, այնպես, ինչպես հաս-
կացվել է «սալահ ալ-սալիհի»՝ առաջին մուսուլմանների կող-
մից, ինչպես նաև ձգտի ձերբազատել իսլամը սնահավատու-
թյուններից, աղճատումներից, ստից, նորարարություններից,
որոնք, ինչպես նշվում էր, իսլամ են ներթափանցել կրոնին
անգիտակ մարդկանց և իսլամի թշնամիների կողմից 20 :
Այս տեսանկյունից համալսարանի դերը մուսուլման ուսա-
նողների համար պետք է լիներ լուսավորչականությունը և իս-
լամի նկատմամբ նոր մոտեցումների որդեգրումը, այսինքն՝ նո-
րադարձությունը դեպի սալաֆիականություն-վահաբականու-
թյուն։
1970-ականների վերջերին ՄԻՀ-ի նախագահ Աբդալլահ
Ալ-Զեյիդը համալսարանի ամսագրում, վերստին անդրադառ-
նալով ՄԻՀ-ի ստեղծման նպատակներին, նշում է, թե այն
խնդիր ունի արտադրել հոգևորականություն (ուլամա), որը
կհետևի իր բարեպաշտ նախնիների բացած արահետին և հե-
ռու կմնա սխալվելուց։ Ըստ այդմ, ՄԻՀ-ը վերադարձնում է
շրջանավարտներին իրենց երկրներ, որպեսզի այնտեղ նրանք
օգնեն մուսուլմաններին, որոնցից շատերը «մոլորության մեջ
են հայտնվել» 21 ։
Ակնհայտ է, որ Մադինայի իսլամական համալսարանն ի
սկզբանե ստեղծվել էր որպես միսիոներական կառույց, որտեղ
հղկվում ու մշակվում էր ուսանողների վահաբական ինքնու-
20
21
լեզուները Մադինայի իսլամական համալսարանում, ալ-Մադինա ալ-մու-
նավարա, հուլիսի 7, 1961 թ., արաբերեն)։
Dalil al-Jamiʿa al-Islamiyya fi al-Madina al-Munawwara, Medina, 1971, էջ 9-11
(Մադինայի իսլամական համալսարանի ուղեցույց, արաբերեն)։
Majallat al-Jamiʿa al-Islamiyya bi-l-Madina al-Munawwara, No. 45, էջ 139
(արաբերեն)։
42