Contemporary Eurasia VI (2) Contemporary Eurasia VI (2) | Page 38

ՎԱՀԱԲԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ԱՐՏԱՀԱՆՄԱՆ ՍԱՈՒԴԱԿԱՆ ՀԱՅԵՑԱԿԱՐԳԸ ԵՎ …
րոնում։ Սաուդյան Արաբիայի Թագավորությունն ըստ էության
կրոնապետություն է։ Քաղաքական և կրոնական ինստիտուտ-
ները փաստորեն սերտաճած են։ Ղուրանը և մարգարեի Սուն-
նան ծառայում են որպես սահմանադրություն 9 ։
Սաուդյան Արաբիայի արտաքին քաղաքականության
իսլամական ուղղության ձևավորումը
1960-1970-ականներին նավթային եկամուտներից ստաց-
ված ֆինանսական արագընթաց և աննախադեպ հաջողու-
թյունները նպաստեցին, որ Սաուդյան Արաբիայի Թագավորու-
թյունը սառը պատերազմի տարիներին և դրանից հետո էլ
իրականացնի վահաբականության արտահանումն արտաքին
աշխարհ (որպես soft power)` նպատակ ունենալով իսլամի այդ
ուղղությունը դարձնել առաջատար ուժ թե՛ իսլամական աշ-
խարհում, թե՛ դրա սահմաններից դուրս։ Սաուդյան Արաբիայի
արտաքին քաղաքական ձգտումներին էականորեն նպաստեց
մասնավորապես ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի աջակցությունը։
Նավթային հսկայական պաշարների շնորհիվ թագավորությու-
նը հայտնվեց Վաշինգտոնի հետաքրքրությունների և քաղա-
քական գործընկերության ոլորտում։ Ինչ վերաբերում է Մեծ
Բրիտանիայի հետ հարաբերությունների սերտացմանը, այն
շոշափելի էր արդեն թագավորության հիմնադրման շրջանում
վերջինիս ցուցաբերած աջակցության շնորհիվ 10 ։
Երկրորդ աշխարհամարտից հետո միջազգային հարաբե-
րություններում շարունակվում էր պահպանվել լարվածությունը
աշխարհաքաղաքական երկու հիմնական դաշինքների միջև:
Արդեն 1950-ականների վերջերին դեպի ԽՍՀՄ կողմնորոշված
արաբական երկրների քաղաքական դիրքորոշումը փոխելու և
առհասարակ Մերձավոր Արևելքում իր ազդեցությունն ամրա-
պնդելու նպատակով ԱՄՆ-ը առաջ քաշեց «Էյզենհաուերի
9
10
Այս իրողությունն ամրագրված է 1992 թ. սահմանադրության մեջ։ Տե՛ս
Saudi Arabia’s Constitution of 1992 with amendments through 2005, Article
1, https://www.constituteproject.org/constitution/Saudi_Arabia_2005.pdf.
Մանրամասն տե՛ս Jeffrey R. Macris, The Politics and Security of the Gulf.
Anglo-American hegemony and the shaping of region, Routledge, 2010.
38